
Brenda vetëm një minute të fillimit të Operacionit “Epic Fury”, zyrtarët izraelitë konfirmuan se udhëheqësi suprem i Iranit, Ali Khamenei, dhe bashkëpunëtorët e tij të ngushtë ishin të vrarë, duke përmbysur gjysmë shekulli të historisë politike iraniane dhe duke nxjerrë në pah fuqinë e SHBA-së në arenën globale. Megjithëse koncepti i “multipolaritetit” ka fituar terren, me rritjen e Kinës dhe ndikimin e fuqive rajonale, fuqia ushtarake amerikane mbetet dominante. Presidenti Donald Trump ka demonstruar vendosmëri të jashtëzakonshme, duke eliminuar brenda dy muajsh dy udhëheqës në dy kontinente: Nicolás Maduro në Venezuelë dhe Khamenein në Iran. Analistët vënë në dukje se pak presidentë amerikanë kanë ushtruar këtë nivel të drejtpërdrejtë pushteti me një kaq të paturpshme.
Pas vdekjes së Khameneit, Presidenti rus, Vladimir Putin, shprehu ngushëllime dhe dënoi “vrasjen cinike”, por në praktikë Moska dhe Pekini nuk mund të ndryshojnë rezultatin e sulmit. Analistët theksojnë se eliminimi i Khameneit tregon se SHBA dhe Izraeli kanë kapacitete operative dhe inteligjencë të sofistikuar, të cilat përfshijnë dronë me rreze të gjatë veprimi, inteligjencë artificiale dhe raketa të saktësisë së lartë. Në Libi në 2011, SHBA kishte zgjedhur të udhëhiqte nga pasiviteti, duke lejuar aleatët evropianë të kryenin sulmet, por rezultati ishte i ngadaltë. Në këtë rast, Trump operoi pa konsultime të gjera ndërkombëtare, duke bashkëpunuar vetëm me Izraelin, duke maksimizuar surprizën dhe efektivitetin e misionit. Megjithëse udhëheqja e lartë iraniane është goditur rëndë, sistemi revolucionar është projektuar për t’i bërë ballë sulmeve të tilla. Analistët paralajmërojnë se do të nevojiten javë të tëra për të parë sa ka dobësuar humbja e Khameneit regjimin, dhe një tranzicion paqësor duket më pak i mundshëm sesa një i dhunshëm. Fuqitë rajonale dhe etnike në Iran, si kurdët, arabët, azerët dhe baluçët, mbeten faktorë potencialë të destabilizimit. Kina, që importon rreth 1.4 milionë fuçi naftë në ditë nga Irani, mund të ndjejë tronditje të furnizimit. Rusia përfiton nga teknologjia iraniane e dronëve, por nuk ka dhënë garanci të fuqishme për sistemet e saj të avancuara.
Çmimet e larta të naftës mund të favorizojnë ekonominë e luftës të Rusisë, ndërsa çdo ngërç në Iran mund të destabilizojë fitoret e SHBA-së. Operacioni “Epic Fury” ka treguar fuqinë amerikane në fushën ushtarake dhe saktësinë e inteligjencës moderne, por historia paralajmëron kundër arrogancës. Ndikimi i SHBA-së në Lindjen e Mesme mbetet i madh, por sfidat e vazhdueshme rajonale dhe veprimet e Rusisë dhe Kinës do të testojnë qëndrueshmërinë e këtyre fitoreve. Çfarëdo që të ndodhë, dominimi amerikan dhe aftësia për të ndryshuar rendin global mbeten në qendër të politikës ndërkombëtare, ndërsa Lindja e Mesme mund të përballet me javë dhe muaj të paqëndrueshmërisë.
Artikuj te sugjeruar
BOTA
2 Mars10:30
Tragjedi në Modena: I riu pa patentë përplas për vdekje të moshuarën gjatë arratisjes nga policia
Një 89-vjeçare ka humbur jetën pas një aksidenti tragjik në Modena, i shkaktuar nga një 20-vjeçar pa patentë dhe m...
BOTA
2 Mars10:09
Anulimi i tarifave të SHBA-së: Pse Kina është fituesja më e madhe?
Tregtia globale është tronditur sërish pasi Gjykata e Lartë rrëzoi tarifat “reciproke” të Presidentit Donald Trump, ...
Rogert Blloshmi
BOTA
2 Mars09:58
Kaos me udhëtimet ajrore në Lindjen e Mesme/ Ndërprerja më e madhe e fluturimeve që nga COVID-19
Tensionet në Lindjen e Mesme kanë shkaktuar kaos në trafikun ajror global. Më shumë se një milion njerëz janë bllokuar...
BOTA
2 Mars09:55
Vrasja e Ajatollah Ali Khamenei, Trump: E kapa para se të më vriste ai! U përpoqën dy herë të më eleminonin
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka reaguar ashpër pas raportimeve për vdekjen e udhëheqësit suprem të Iranit, ...
BOTA
2 Mars09:09
Roberto Mancini përjeton momente tmerri në Qatar: Dëgjova 6 shpërthime
Trajneri italian Roberto Mancini, aktualisht në drejtimin e Al-Sadd që prej nëntorit 2025, ka përjetuar nga afër momentet e tensionua...
Nga Xhuljan Ferzaj
BOTA
2 Mars08:51
A mori Trump miratimin e Kongresit për të sulmuar Iranin?
Duke i nxitur iranianët të rrëzojnë sundimtarët e tyre klerikalë, SHBA-të nisën "operacione të mëdha luftara...
BOTA
2 Mars08:56
Botërori 2026 në rrezik për Iranin, FIFA: Po monitorojmë zhvillimet
Tensionet ndërkombëtare kanë hedhur hije mbi FIFA World Cup 2026, turneu i parë që do të organizohet nga tri vende: Canada, Unit...
BOTA
2 Mars08:44
Qindra të vdekur si pasojë e sulmeve, Irani: Nuk do të negociojmë me SHBA-në
Irani ka deklaruar se nuk do të rikthehet në tryezën e bisedimeve me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, mes raportimeve për pë...
Nga Xhuljan Ferzaj
BOTA
2 Mars08:15
Rritet çmimi i naftës pas sulmit ndaj anijeve pranë Ngushticës së Hormuzit
Çmimet globale të naftës janë rritur pasi të paktën tre anije u sulmuan pranë Ngushticës së Hormuzit,...