“Çfarë pashë atëherë?” ishte pyetja që gazetarja britanike e Channel 4, Lindsey Hilsum iu desh ta përsër...
BOTA
Ngrica e madhe/ Nata kur Italia e Craxit i drejtoi armët kundër SHBA-së
PiranjatPërditësimi i fundit 31 Mars 2026, 19:07
Një aeroplan i kuq ndaloi në pistë. Rreth 15 oficerë, përfshirë Sigurinë e Forcave Ajrore dhe Karabinierët, e rrethuan atë me armë. Pak më vonë, mbërrijnë ushtarë të Forcave Speciale Amerikane, të cilët rrethojnë rrethin e parë dhe nga ana tjetër rrethohen nga më shumë Karabinierë. Është imazhi, i destinuar të bëjë histori, i krizës së Sigonellës, pika e kthesës midis Italisë së Craxit dhe Amerikës së Reganit.
"Aleanca me Shtetet e Bashkuara është një shtyllë e politikës sonë, por miqësia nuk mund të jetë skllavëri", tha vetë Bettino Craxi gjatë një fjalimi në Dhomën e Deputetëve.
Dyzet e një vjet pas natës së famshme të tetorit 1985, baza e Sigonellës mund të bëhet përsëri qendra e tensioneve italo-amerikane pasi ministri i Mbrojtjes Guido Crosetto mohoi përdorimin e saj nga ushtria amerikane si një urë mbështetëse për konfliktin në Lindjen e Mesme.
Sekuestrimi dhe negociatat
E gjitha filloi më 7 tetor, kur një komando nga Fronti Çlirimtar i Palestinës rrëmbeu anijen italiane turistike “Achille Lauro” në ujërat egjiptiane, ndërsa anija po shkonte drejt Izraelit. Gjatë rrëmbimit, terroristët vranë me gjakftohtësi një pasagjer hebre-amerikan me aftësi të kufizuara, Leon Klinghoffer, duke e hedhur në det së bashku me karrocën e tij me rrota.
Pas një ndërmjetësimi kompleks që përfshinte Egjiptin dhe udhëheqësin palestinez (dhe themeluesin e PLF) Abu Abbas, rrëmbyesit u dorëzuan në këmbim të transportit të sigurt në Tunizi. Transferimi duhej të kryhej në një Boeing 737 të “Egyptian Airlines”, të sekuestruar nga qeveria e Kajros. Por Shtetet e Bashkuara nuk ishin të gatshme t'i linin të shkonin dhe ishin të vendosura t'i gjykonin për vrasjen e qytetarit të tyre.
Ngërçi ushtarak në Sigonellë
Më 10 tetor, me urdhër të Presidentit Ronald Reagan, katër avionë luftarakë amerikanë F-14 interceptuan fluturimin egjiptian që mbante terroristët dhe Abu Abbasin mbi Mesdhe. Pilotët amerikanë e detyruan aeroplanin civil të drejtohej për në Bazën Ajrore “Sigonella” në Siçili. Vetëm atëherë u informua kryeministri italian Bettino Craxi dhe autorizoi uljen, me kusht që terroristët t'u dorëzoheshin autoriteteve italiane. Ishte në këtë pikë që aeroplani i kuq, i parkuar në pistën e Sigonella-s, u rrethua nga tre grupe koncentrike agjentësh dhe shërbimesh të armatosura. Së pari forcat italiane, pastaj Delta Force Amerikane dhe më pas përsëri Karabinierët. Ushtria amerikane i mbajti italianët nën kërcënimin e armëve, dhe italianët i mbajtën amerikanët nën kërcënimin e armëve.
Përplasja midis Craxi-t dhe Reagan-it
Presidenti amerikan Reagan, i tërbuar nga sjellja e Italisë, i telefonoi Kryeministrit Craxi në mes të natës për të kërkuar dorëzimin e palestinezëve. Craxi qëndroi i vendosur: krimet ishin kryer në bordin e një anijeje italiane, pra në tokën italiane, dhe do të ishte Roma ajo që do të vendoste nëse dhe kë do të ekstradonte.
Qeveria vendosi t'i merrte katër rrëmbyesit në paraburgim gjyqësor dhe të largonte udhëheqësit palestinezë që i shoqëronin nga aeroplani, të cilët do të trajtoheshin si "të ftuar për qëllime dëshmie". Më në fund, në agim, amerikanët u tërhoqën. Katër rrëmbyesit u gjykuan në Itali, ndërsa Abu Abbas, i mbrojtur nga një aeroplan tjetër i shoqëruar nga luftëtarë italianë në Jugosllavi, arriti të arratisej.
Fati i Abu Abbasit
Në vitin 1988, vetë Abbasi u dënua me burgim të përjetshëm në mungesë nga Gjykata e Azizeve e Gjenovës, e cila e shpalli fajtor për rrëmbim me qëllim terrorizmi dhe bashkëpunim në vrasje të qëllimshme. Sipas gjyqtarëve, ai planifikoi operacionin e komandos së Frontit për Çlirimin e Palestinës, pavarësisht se në atë kohë u paraqit si një "ndërmjetës" i dërguar për të zgjidhur krizën.
Kthimi i Abbasit shkaktoi përfundimisht një krizë politike brenda qeverisë italiane. Ministri i Mbrojtjes Giovanni Spadolini, një republikan dhe pro-amerikan, kërkoi dorëheqjen e Craxit, duke e akuzuar atë se e kishte trajtuar situatën në mënyrë të njëanshme dhe se kishte kompromentuar aleancën Atlantike. Pas largimit të Abbasit, vetë Spadolini dha dorëheqjen, duke e quajtur vendimin e kryeministrit një "zgjedhje të ligë". Pa mbështetjen e PRI-së, shumica Pentapartito u lëkund, duke e detyruar Craxin të jepte dorëheqjen më 17 tetor 1985. /PiranjatNews/
