Ish-ministri i Jashtëm, Ditmir Bushati ka reaguar për herë të parë në lidhje me protestat masive të të rinjve dhe qyteta...
INVESTIGIME
Bëmat e Belinda Ballukut dhe “mali i shkeljeve” që rëndon mbi të
PiranjatPërditësimi i fundit 21 Nëntor 2025, 21:22
Të enjten, më 20 nëntor 2025, zv.kryeministrja Belinda Balluku, njëherësh ministre e Infrastrukturës dhe Energjisë, u pezullua nga detyra me vendim të GJKKO-së. Gjykata vendosi gjithashtu masën e ndalimit të daljes jashtë vendit. Balluku është marrë e pandehur nga SPAK në lidhje me abuzimin prej rreth 50 milionë eurosh për ndërtimin e Tunelit të Llogarasë, me akuzën “Shkelja e barazisë së pjesëmarrësve në tendera apo ankande publike”.
Në këtë aferë janë përfshirë edhe ish-zyrtarë të lartë, bashkëpunëtorë të saj, për të cilët GJKKO ka vendosur masën e sigurisë “arrest shtëpie”: drejtori i KESH, Erald Elezi, dhe kreu i ARRSH-së, Gentian Gjyli.
Më 20 tetor 2025, SPAK dorëzoi një aktakuzë prej 45 faqesh ndaj Ballukut dhe pesë zyrtarëve të tjerë, duke dokumentuar manipulimin e procedurës së tenderimit të tunelit të Llogarasë, me fond limit 190 milionë euro. Dosja përfshin të dhëna të hyrje-daljeve kufitare, akte administrative, dokumente zyrtare, si edhe komunikime telefonike apo mesazhe në aplikacione të ndryshme midis Ballukut dhe vartësve të saj.
Hetimi ka zbuluar koordinim mes zyrtarëve të ministrisë dhe kompanisë fituese që nga faza e përgatitjes së dokumentacionit e deri te firmosja e kontratës — një nga rastet më të rënda të korrupsionit në nivele të larta qeveritare në Shqipëri.
Por kjo është vetëm maja e ajsbergut. Balluku, si ministre e Infrastrukturës, është nën hetim edhe për tenderin e lotit 4 të Unazës së Madhe të Tiranës, të fituar nga një konsorcium me ofertë 19.9 milionë euro pa TVSH.
Hetimi nisi pasi të gjithë operatorët e tjerë u skualifikuan, përfshirë ofertën ekonomikisht më të ulët — një skemë që ngre dyshime për paracaktim fituesi. Ky model shkeljeje nuk është i panjohur për ministren, pasi emri i saj lidhet pothuajse me çdo projekt madhor me miliona euro në vend, përfshirë Inceneratorin e Tiranës, i cili edhe 7 vite pas firmosjes së kontratës… thjesht nuk ekziston, megjithëse buxheti i shtetit ka paguar plot 100 milionë euro.
Skandali Thumanë–Kashar
Një tjetër aferë madhore është projekti prej 21 km Thumanë–Kashar. Në vitin 2018, kompania Gener 2 propozoi ndërtimin e autostradës kundrejt 245 milionë eurove. Por në fund të 13 viteve, shteti do të paguante 455 milionë euro — 210 milionë euro më shumë se investimi. Skandali, i shoqëruar edhe me falsifikime dokumentesh, çoi në ndryshime në qeveri.
Balluku, e ardhur në detyrë në vitin 2019, e anuloi koncesionin. Gener 2 e ankimoi vendimin dhe ndonëse humbi në Shkallën e Parë, e fitoi në Apel më 29 korrik 2021. Ky vendim hapi rrugën për miratimin e draft-kontratës së re nga Balluku — dhe aty nis lista e gjatë e shkeljeve.
Kontrata e re ndryshon kushtet thelbësore të garës së vitit 2018:
Afati i koncesionit rritet nga 13 në 35 vjet
Përfitimi total i koncesionarit nga 445 milionë euro shkon në 1.307 miliardë euro
Përcaktohet tarifë kalimi prej 2.5 euro, ndonëse dokumentet e garës ndalonin vendosjen e çdo tarife
Këto ndryshime bëhen pa studim fizibiliteti dhe pa konsultim me banorët
Afera e anijeve gjeneratorë – “Tigri 1” dhe “Tigri 3”
Kjo aferë është trajtuar në mbi 15 episode të emisionit Piranjat. Anijet u blenë në vitin 2022 në Bangladesh për 15 milionë dollarë, ndërsa KESH firmosi kontratë qiraje prej 45.5 milionë dollarësh — trefishi i vlerës reale. Por ka edhe më shumë: kompania Renco, që merret me operimin e anijeve, përfiton 22.5 milionë dollarë të tjera. Në total, 68 milionë dollarë dalin nga arka e KESH.
Ndërkohë, çdo ndezje e anijeve shkakton ndotje masive në zonën e mbrojtur të gjirit të Vlorës. Sipas analizës së KLSH, çmimi i energjisë së prodhuar prej tyre arrin 268 euro/MWh, katër herë më i shtrenjtë se çmimi i importit.
Aeroporti i Vlorës – një tjetër plagë e rëndë
Koncesioni i aeroportit të Vlorës është një nga projektet më të kritikuara të qeverisë Rama. Bisedimet nisën në 2018, por kontrata u nënshkrua më 20 prill 2021 me konsorciumin e përbërë nga:
Mabetex Group – 58%
YDA Group – 40%
2A Group – 2%
YDA u largua më vonë, duke shitur aksionet vetëm për 4450 euro — një absurditet financiar. Balluku miratoi largimin e tyre pa kërkuar një kompani zëvendësuese me kapacitet teknik dhe financiar, duke vënë në rrezik projektin.
Kostoja e ndërtimit është 104 milionë euro, por taksapaguesit mund të paguajnë 138 milionë euro në rast të dështimit të koncesionit — 32% më shumë se investimi. Megjithatë, më 28 nëntor 2021, makineritë e rënda hynë në zonën e mbrojtur të Vjosë–Nartës, duke shkatërruar një nga ekosistemet më unikale të vendit.
Sot, edhe pas kësaj goditjeje ndaj natyrës dhe kostove të jashtëzakonshme, konflikti midis aksionerëve (2A Group dhe Mabetex) e rrezikon projektin, duke i hapur rrugë kërkesave për garanci financiare ndaj shtetit shqiptar./piranjat.news
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Piranjat.al sipas ligjit Nr. 35/2016 “Për të drejtën e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi pa autorizimin e Piranjat.al në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi
