Tensionet e para janë shënuar gjatë protestës së 54-të para Kuvendit të Shqipërisë. Disa prej protestuesve kan&eu...
AKTUALITET
Europa dhe Izraeli po nxisin krijimin e startup-eve 'mafioze'
PiranjatPërditësimi i fundit 24 Maj 2023, 15:30
Europa dhe Izraeli kanë mesatarisht pesë startup-e teknologjike për çdo sipërmarrje 1 mld dollarëshe, sipas një raporti të fundit nga firma Accel. Nga 335 “njëbrirësha” në rajon, 221 kanë nxjerrë nga loja 1.171 startup-e të tjera, pasi punonjësit e tyre u shkëputen të krijonin vetë biznesin.
Shembulli më i suksesshëm është Spotify, e cila krijoi 32 kompani të reja, Delivery Hero, e cila gjeneroi 32 dhe Criteo, nga e cila lindën 31 startup të rinj.
Kompani të tilla referohen si “startup-e mafioze”, por nuk janë si ato në filmat me gangsterët italo-amerikanë. Ato kanë ekzistuar prej dekadash dhe kanë qenë gjeneza e disa prej kompanive më të mëdha në fushën e teknologjisë.
Nga gjigandi amerikan i fintech PayPal, Elon Musk filloi prodhuesin e makinave elektrike Tesla dhe firmën e eksplorimit të hapësirës SpaceX, për shembull, ndërsa Peter Thiel bashkëthemeloi kompaninë e madhe të të dhënave Palantir dhe tani është një investitor i njohur me Valar Ventures and Founders Fund.
“Kur fillova 30 vjet më parë në Valley, e bëra atë në Bregun Perëndimor, Palo Alto. Pastaj do të kthehesha në Holandë dhe miqtë e mi dhe prindërit e mi do të thoshin, pse do ta bësh këtë? Pse nuk do të shkosh të punosh për Shell ose Unilever? Kjo e ka mbajtur Europën prapa”, tha për CNBC Harry Nelis, partner në Accel.
"Tani, nëse keni dalë nga universiteti dhe keni studiuar saktësisht në të njëjtën mënyrë si unë, dhe nuk shkoni direkt në një startup - jo si një startup i papërpunuar, por një i themeluar ku mund të mësoni një zanat dhe keni karrierën tuaj tashmë — Është ajo lloj filozofie e re që, mendoj, do të ndihmojë Europën me kalimin e kohës dhe ka ndihmuar ekosistemin.”
Sot, të tilla si Spotify, Delivery Hero, Klarna dhe Wise janë bërë fabrika themeluese më vete.
Grupi më i madh i mafieve të sapokrijuara të startup-eve vjen nga sektorin i teknologjisë financiare, me pothuajse 20% të startup-eve europiane të krijuara nga njëbrirësh që operojnë në këtë fushë.
Punonjësit e startup-eve në Europë dhe Izrael priren të favorizojnë qytetet e tyre për ngritjen e bizneseve të tyre të reja, me më shumë se gjysma e firmave të reja të themeluara në të njëjtin qytet me njëbrirëshit që u larguan, sipas Accel.
Tel Avivi ishte qendra më e madhe e vetme për prodhimin e startup-eve, me 127 firma të reja që u ndanë nga 33 njëbrirësh, tha Accel. Brenda Europës, Londra priti më shumë startup për një qytet të vetëm, me 27 njëbrirësh dhe 185 startup.
Më shumë se 59% e startup-eve që erdhën nga të ashtuquajturat mafia të startup-eve kanë arritur tashmë të mbledhin fondet marramendëse, me 45% që kanë tërhequr rreth 1 milion dollarë deri në 10 milion dollarë investime dhe 30% kanë marrë më shumë se 10 milion dollarë.
Të dhënat ofrojnë gjithashtu një pasqyrë të rrugëtimit që bëjnë njerëzit për t'u bërë themelues.
Themeluesve të gjeneratës së dytë u duhen mesatarisht 28 muaj përpara se të themelojnë startup-et e tyre, sipas Accel, dhe mosha mesatare e këtyre sipërmarrësve është 33.
Por e ardhmja e startup-eve duket e errët, rritja e interesave ka shtuar presionin ndaj këtyre kompanive të vogla dhe të reja. Vlera e tregut të shumë startup-eve është përgjysmuar. Vitin e shkuar më shumë se 400 mld dollarë u fshinë nga tregu i tyre në të gjithë Europën. /CNBC
