Mbledhja e Përgjithshme e Gjyqtarëve të Gjykatës së Lartë ka zgjedhur me 14 vota pro dhe asnjë kundër Ilir Pandën...
LIFESTYLE
NASA përgatit misione të reja në Hënë, shpella gjigante mund të jetë çelësi për eksporimin në të ardhmen
PiranjatPërditësimi i fundit 5 Tetor 2026, 19:39
NASA po përgatit tre misione të reja shkencore në Hënë, të cilat synojnë të mbledhin të dhëna të rëndësishme për eksplorimin dhe praninë e ardhshme njerëzore në sipërfaqen hënore. Misionet do të studiojnë zona me rëndësi të veçantë, përfshirë polin jugor, strukturën gjeologjike të kodrave Marius dhe një shpellë të madhe vullkanike.
Sipas raportimeve nga mediat e huaja, një tjetër objektiv është kërkimi për depozita akulli në zona të vogla që ndodhen në hije të përhershme. Një prej misioneve, LEMS-SP, do të monitorojë aktivitetin sizmik, kushtet në sipërfaqe dhe sjelljen e pluhurit hënor. Të dhënat pritet të ndihmojnë në vlerësimin e qëndrueshmërisë së terrenit dhe rreziqeve për bazat e ardhshme njerëzore në Hënë.
Marius Hills nën mikroskop
Misioni GIMLI do të përqendrohet në kodrat Marius, një formacion gjeologjik që mendohet të jetë hyrja për një rrjedhë lave nëntokësore. Struktura të tilla nëntokësore janë me interes të madh për misionet e ardhshme, pasi ato mund të ofrojnë mbrojtje fizike nga rrezatimi, ndryshimet ekstreme të temperaturës dhe ndikimet e mikrometeoroideve. Ato gjithashtu mund të shërbejnë si strehimore për ekipet, instrumente shkencore ose pajisje të tjera.
Gjuetia në akull në rajonet më të errëta
DISCO do të kërkojë akull në "kurthe të ftohta" të vogla, zona që janë përgjithmonë në hije dhe ku temperaturat janë mjaftueshëm të ulëta për të mbajtur të ngrira substancat e avullueshme. Duke përdorur kamera dhe instrumente spektrale, misioni do të shqyrtojë se sa të gjera janë shtresat e akullit dhe sa afër janë ato me sipërfaqen.
Me interes të veçantë është studimi se si motorët e një roveri hënor ose lëvizja e automjeteve dhe njerëzve në tokë mund të shqetësojnë ose ndryshojnë këto depozita delikate akulli. Të dhënat pritet të ndihmojnë shkencëtarët të përcaktojnë jo vetëm se ku ekziston uji në Hënë, por edhe nëse ai mund të përdoret praktikisht në kontekstin e një baze hënore të ardhshme.
Akulli konsiderohet si një nga burimet më të rëndësishme për praninë afatgjatë të njeriut në Hënë, pasi mund të përdoret për të prodhuar ujë, oksigjen dhe, potencialisht, karburant. Tre misionet janë kështu pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për të hartëzuar jo vetëm zonat shkencore interesante të Hënës, por edhe ato që në të ardhmen mund të kenë infrastrukturë të përhershme.
