Saranda, e njohur dikur si një nga qytetet më të bukura bregdetare të Shqipërisë, duket se ka rënë pre e një tran...
LIFESTYLE
Zbulohet në Britani mozaiku romak që tregon një version të humbur të Luftës së Trojës
PiranjatPërditësimi i fundit 24 Dhjetor 2025, 16:53
Në verën e vitit 2020, gjatë izolimit të Britanisë për shkak të pandemisë COVID-19, fermeri Jim Irvine vuri re fragmente qeramike të panjohura në tokën e familjes së tij në Rutland.
Hetimet arkeologjike zbuluan një mozaik romak të jashtëzakonshëm, një dysheme narrative 33 metra të gjatë që tregon skena nga Lufta e Trojës, me Akilin dhe Hektorin në qendër. Ky zbulim, i njohur si “Mozaiku i Ketton”, është i pari i këtij lloji i gjetur në Britani pas më shumë se një shekulli. Ndryshe nga mozaikët gjeometrikë të zakonshëm të vilave romako-britanike, ky tregon një histori të plotë, skenë pas skene, si një roman grafik i gdhendur në gur.
Mozaiku ndodhej dikur në një triklinium, dhomë ngrënieje zyrtare, ku mysafirët shijonin dramën e tij mes pjatave. Fillimisht u mendua se imazhet vinin nga Iliada e Homerit, por detajet treguan një version alternativ të mitit: Akili dhe Hektori luftonin nga qerre, trupi i Hektorit mbante plagë që sipas Homerit perënditë i kishin penguar, ndërsa më e veçanta ishte kufoma e Hektorit e vendosur në një peshore gjigante kundrejt arit.
Ky element lidhet me dramën e humbur “Frigjianët” të Eskilit (shekulli V p.e.s.), ku Priami, mbreti i Trojës, vendoste ar për të shpërblyer Akilin për trupin e të birit. Fragmentet e ruajtura nga studiuesit përshkruajnë pikërisht këtë skenë, duke e bërë mozaikun një dëshmi të rrallë të një versioni të zhdukur të mitit.
Zbulimi tregon se edhe në Britaninë Romake, artistët dhe pronarët e vilave ishin pjesë e një kulture të përbashkët perandorake, që vlerësonte arsimin klasik dhe njohjen e miteve. Ky mozaik, i vendosur në shekullin e katërt pas Krishtit, është një arkiv i papritur që dokumenton një tragjedi të shekullit të pestë p.e.s., duke treguar se mitet qarkullonin jo vetëm me tekst, por edhe me imazhe.
Megjithëse vetëm një pjesë e vogël e vendit është gërmuar, Mozaiku i Ketton rikthen një zë të humbur të historisë dhe tregon se interpretimi i miteve mund të ketë qenë më i pasur dhe më kompleks sesa mendohej më parë.
