Benjamin Netanyahu ka arritur t'i mbijetojë politikisht një tjetër krize që mund t'i kishte dhënë fund karrierës së tij. Tre vjet pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, ngjarjes që nxori në pah dështimin më të rëndë të sigurisë në historinë e Izraelit, kryeministri izraelit vazhdon të jetë figura qendrore e politikës së vendit.
Zgjedhjet parlamentare të 27 tetorit 2026 nuk i dhanë një fitore të plotë, por as nuk e larguan nga skena politike. Likud mbeti partia më e madhe, ndërsa blloku i tij siguroi 53 vende në parlamentin me 120 deputetë, sipas rezultateve të pjesshme të raportuara më 29 tetor. Opozita e drejtuar nga Gadi Eisenkot kishte 48 vende, ndërsa partitë arabe arritën në 19 mandate.
Për të formuar qeverinë nevojiten të paktën 61 deputetë. Kjo do të thotë se Netanyahu, pavarësisht epërsisë së partisë së tij, duhet të gjejë mbështetje shtesë për të qëndruar në pushtet.
Megjithatë, rëndësia e këtyre zgjedhjeve shkon përtej aritmetikës parlamentare. Ato përbëjnë edhe një provë të qëndrimit të shoqërisë izraelite ndaj përgjegjësisë politike për sulmet e 7 tetorit dhe mënyrës se si qeveria e ka administruar luftën që pasoi.
Në një analizë të botuar në Corriere della Sera, korrespondenti Davide Frattini përshkruan aftësinë e Netanyahut për të ruajtur mbështetjen politike edhe pas krizave të rënda. Por, ndërsa kryeministri përgatitet për negociatat e ardhshme, mediat izraelite vazhdojnë të publikojnë dokumente dhe dëshmi që ngrenë pyetje për vendimet e marra para dhe pas sulmit të Hamasit.
7 tetori, dita kur u trondit imazhi i “Zotit të Sigurisë”
Për shumë vite, Netanyahu e ka ndërtuar identitetin politik mbi premtimin se vetëm ai mund të garantonte sigurinë e Izraelit përballë kërcënimeve nga Hamasi, Hezbollahu dhe Irani. Sulmi i 7 tetorit 2023 e vuri këtë imazh përballë një prove të rëndë.
Sipas rrëfimeve të personave që ndodheshin pranë tij, të cituara nga Corriere della Sera, kryeministri pati vështirësi të reagonte në 48 orët e para pas sulmit. Kur presidenti i atëhershëm amerikan Joe Biden arriti të komunikonte me të, Netanyahu i paraqiti ngjarjet si fillimin e një sulmi potencialisht shumë më të gjerë kundër Izraelit.
Por, krahas drejtimit të përgjigjes ushtarake, në zyrën e kryeministrit nisi edhe një proces tjetër: mbledhja dhe administrimi i dokumentacionit që mund të përcaktonte përgjegjësitë për dështimin e sigurisë.
Sipas investigimeve të gazetës izraelite Yedioth Ahronoth, Netanyahu u kërkoi këshilltarëve të grumbullonin materialet që lidheshin me mbledhjet e sigurisë, komunikimet dhe vendimmarrjen.
Çështja kishte rëndësi të veçantë politike. Një komision i pavarur hetimor mund të shqyrtonte jo vetëm dështimet e ushtrisë dhe të shërbimeve të inteligjencës, por edhe vendimet e qeverisë gjatë muajve që i paraprinë sulmit.
Netanyahu ka kundërshtuar ngritjen e një komisioni të tillë, duke argumentuar se vendi ndodhet në luftë. Qëndrimi bie në kontrast me veprimet e tij në vitin 2006, kur, nga opozita, kërkoi hetimin e qeverisë së Ehud Olmertit pas luftës 34-ditore me Hezbollahun në Liban.
Paralajmërimet që mbërritën përpara sulmit
Një nga zhvillimet më të rëndësishme të javëve të fundit lidhet me publikimin e dokumenteve që tregojnë se drejtues të institucioneve izraelite të sigurisë kishin paralajmëruar për rreziqe në rritje përpara 7 tetorit.
Më 7 tetor 2026, televizioni izraelit Channel 12 publikoi një investigim mbi komunikimet që drejtuesit ushtarakë dhe të inteligjencës i kishin dërguar kryeministrit gjatë periudhës mars–shtator 2023.
Sipas materialeve të raportuara edhe nga The Times of Israel, mes zyrtarëve që kishin përcjellë paralajmërime ishin shefi i atëhershëm i Shtabit të Përgjithshëm, Herzi Halevi, ministri i Mbrojtjes, Yoav Gallant, dhe drejtuesi i Shin Bet-it, Ronen Bar.
Paralajmërimet përqendroheshin te rreziku që përçarjet e brendshme politike dhe shoqërore në Izrael të dobësonin aftësinë parandaluese të vendit.
Drejtuesit e sigurisë vlerësonin se kundërshtarët rajonalë, përfshirë Iranin, Hezbollahun dhe Hamasin, mund ta interpretonin këtë situatë si shenjë dobësie.
Dokumentet nuk provojnë se autoritetet e dinin paraprakisht planin konkret të sulmit të 7 tetorit. Megjithatë, ato hedhin dritë mbi paralajmërimet strategjike që kishin mbërritur në nivelet më të larta të qeverisë.
Dokumenti me 55 faqe dhe përplasja me ish-shefin e Shin Bet-it
Në qendër të debatit qëndron një dokument prej 55 faqesh, të cilin Netanyahu e publikoi në shkurt 2026 si pjesë të përgjigjeve ndaj hetimit të Kontrollorit të Shtetit për ngjarjet e 7 tetorit.
Dokumenti përmbante fragmente nga diskutimet e drejtuesve të sigurisë përpara sulmit. Përmes tyre, kryeministri kërkoi të tregonte se shërbimet e inteligjencës kishin nënvlerësuar rrezikun e Hamasit dhe se ai nuk kishte marrë paralajmërimet e nevojshme.
Por gazetarët Ronen Bergman dhe Yuval Rubovitch, në një investigim për Yedioth Ahronoth dhe Ynet, krahasuan pjesë të dokumentit me materiale të tjera dhe evidentuan mungesën e deklaratave që mund të ndryshonin kuptimin e diskutimeve.
Një shembull lidhet me mbledhjen e sigurisë të 1 tetorit 2023, vetëm gjashtë ditë përpara sulmit.
Në fragmentet e publikuara nga Netanyahu, Ronen Bar paraqitej duke mbështetur lehtësimin e kushteve humanitare në Gaza dhe duke kundërshtuar nisjen e menjëhershme të një përshkallëzimi ushtarak.
Megjithatë, sipas investigimit izraelit, gjatë së njëjtës mbledhje Bar kishte paralajmëruar se Yahya Sinwar, udhëheqësi i Hamasit në Gaza, po fitonte vetëbesim dhe se Izraeli duhej të përgatiste një plan operacional për t'u përballur me të.
Edhe Herzi Halevi kishte kërkuar përgatitje për një operacion më të gjerë në Rripin e Gazës.
Investigimi zbuloi gjithashtu se Bar kishte diskutuar përgatitjen e një plani për eliminimin e njëkohshëm të Sinwarit dhe komandantit ushtarak të Hamasit, Mohammed Deif. Ky plan, i njohur në raportim me emrin “Double Rights”, nuk figuronte në fragmentet e publikuara nga kryeministri.
Këto hollësi nuk provojnë se Bar kishte kërkuar nisjen e menjëhershme të luftës. Ato tregojnë, megjithatë, se diskutimet përfshinin edhe masa ushtarake, jo vetëm përpjekje për ruajtjen e qetësisë.
Ronen Bar e ka akuzuar Netanyahun për publikim përzgjedhës të dokumenteve dhe ka kërkuar që autoritetet të bëjnë publike transkriptet e plota. Nga ana tjetër, Netanyahu e akuzon ish-drejtuesin e Shin Bet-it se nuk e paralajmëroi për rrezikun konkret gjatë natës përpara sulmit.
Bar ka pranuar se Shin Bet-i dështoi në vlerësimin e kërcënimit të menjëhershëm. Kjo mbetet një përgjegjësi e veçantë nga debati për vendimet politike të marra gjatë muajve të mëparshëm.
Misteri i 11 minutave: A u ndryshua ora e telefonatës së Netanyahut?
Një tjetër investigim i Ynet ka sjellë në vëmendje dyshimet për ndryshimin e një procesverbali zyrtar që dokumentonte komunikimet e kryeministrit në mëngjesin e 7 tetorit.
Në qendër të çështjes ndodhet Tzachi Braverman, ish-shef i stafit të Netanyahut.
Sipas dyshimeve që ka hetuar policia, Braverman ndërhyri në dokumentacionin e një telefonate mes kryeministrit dhe sekretarit të tij ushtarak, Avi Gil.
Regjistrimi fillestar tregonte se biseda kishte nisur në orën 06:40. Në dokumentacionin e kontestuar, ora ishte zhvendosur në 06:29, pikërisht në momentin kur nisi sulmi i Hamasit.
Diferenca prej 11 minutash ka rëndësi për rindërtimin e kronologjisë së ngjarjeve dhe përcaktimin e momentit kur kryeministri mori informacionet e para.
Avi Gil deklaroi për Channel 12 se, në janar 2024, një stenografe e kishte informuar se i ishte kërkuar të ndryshonte orën e regjistruar të bisedës. Sipas tij, ajo kishte refuzuar, sepse sistemi kompjuterik tregonte se telefonata ishte zhvilluar nga ora 06:40 deri në 06:44. Gil tha gjithashtu se kishte njoftuar menjëherë autoritetet juridike për incidentin.
Policia e mori Bravermanin në pyetje në nëntor 2024. Ai i mohoi akuzat, ndërsa avokati i tij argumentoi se ndërhyrja kishte synuar korrigjimin e një gabimi administrativ dhe ishte kryer brenda kompetencave të tij.
Sipas Ynet, hetimi policor ka përfunduar, por prokuroria ende nuk ka vendosur nëse do të ngrejë akuza penale.
Prandaj, ndryshimi i qëllimshëm dhe i paligjshëm i dokumentacionit mbetet objekt i një çështjeje të pazgjidhur juridikisht.
Si u përgatit imazhi publik i kryeministrit
Përplasja për dokumentet nuk është e vetmja çështje që ka tërhequr vëmendjen e mediave izraelite.
Në gusht 2026, Ynet raportoi për komunikime mes këshilltarëve të Netanyahut, të publikuara fillimisht nga televizioni i24NEWS, që tregojnë se si ekipi i tij merrej me paraqitjen publike të kryeministrit që në orët e para të sulmit.
Në komunikimet e 7 tetorit, Eli Feldstein i sugjeronte Topaz Luk-ut që Netanyahu të dilte përpara publikut pa kostum dhe pa kravatë, me një pamje që përcillte gatishmëri për luftë.
Mesazhi ishte dërguar në orën 11:37, ndërsa autoritetet po përpiqeshin ende të kuptonin përmasat e sulmit.
Komunikimet e mëvonshme mes Feldsteinit, Luk-ut dhe Yonatan Urich-ut tregojnë diskutime të vazhdueshme për mënyrën se si duhej të paraqitej kryeministri dhe për mesazhet që duhej të përcilleshin në media.
Një episod tjetër lidhet me takimet e Netanyahut me familjet e pengjeve.
Sipas mesazheve të publikuara, këshilltarët diskutuan mundësinë që kryeministri të informohej paraprakisht për hollësi personale të familjarëve, në mënyrë që gjatë takimeve të tregonte njohuri për historitë e tyre.
Investigimi përshkruan edhe përpjekje të këshilltarëve për të thelluar përplasjet mes ministrit të atëhershëm të Mbrojtjes, Yoav Gallant, dhe shefit të Shtabit të Përgjithshëm, Herzi Halevi.
Në një komunikim të qershorit 2024, Feldstein shpjegonte se publikimi i një informacioni për zëvendësimin e mundshëm të Halevit synonte të krijonte mosbesim mes tij dhe Gallantit.
Mesazhet tregojnë gjithashtu se këshilltarët përgatisnin materiale dhe argumente për komentatorë mediatikë, përfshirë Yaakov Bardugon.
Këto zbulime hedhin dritë mbi funksionimin e ekipit të komunikimit të kryeministrit. Megjithatë, ato nuk provojnë se Netanyahu ishte personalisht në dijeni të çdo veprimi të këshilltarëve të tij.
Mbledhjet në bunker dhe përplasja me gjeneralët
Një tjetër pjesë e investigimeve izraelite, e përmbledhur nga Davide Frattini në Corriere della Sera, përqendrohet te mënyra se si Netanyahu administroi mbledhjet e kabinetit të sigurisë pas sulmit.
Në ditët e para të luftës, takimet u zhvilluan në qendrën nëntokësore të komandimit në Kirya, selia e ushtrisë izraelite në Tel Aviv.
Sipas raportimit, truprojat e kryeministrit kontrollonin pjesëmarrësit dhe kërkonin dorëzimin e telefonave.
Një nga episodet më domethënëse përfshiu gjeneralin Herzi Halevi. Agjentët i kërkuan të dorëzonte telefonin dhe të tregonte përmbajtjen e mbajtëses së syzeve. Gjenerali reagoi ashpër, duke i paralajmëruar se mund të urdhëronte largimin e tyre nga objekti ushtarak.
Sipas rindërtimit të Yedioth Ahronoth, Netanyahu synonte të kontrollonte mënyrën e regjistrimit dhe administrimit të diskutimeve të sigurisë.
Kjo çështje lidhet drejtpërdrejt me debatin më të gjerë për ruajtjen e dokumentacionit zyrtar dhe mundësinë e përdorimit të tij në një hetim të ardhshëm.
Zgjedhjet, akuzat ndaj arabëve dhe reagimi i policisë
Ndërsa investigimet vazhdojnë, Netanyahu është përfshirë në një tjetër përplasje, këtë herë për rezultatin e zgjedhjeve parlamentare.
Pjesëmarrja në votim arriti në 77,7%, niveli më i lartë që nga viti 1999, sipas të dhënave të raportuara nga mediat italiane.
Partitë arabe siguruan një përfaqësim të konsiderueshëm parlamentar, duke u bërë faktor i rëndësishëm në llogaritjet për formimin e qeverisë.
Likud reagoi duke akuzuar formacionet arabe për manipulime zgjedhore, përfshirë pretendime për blerje votash, kërcënime, falsifikime dhe përdorim të programeve të ndaluara për mobilizimin e votuesve.
Partia deklaroi se po u dorëzonte policisë, Shin Bet-it dhe Komisionit Qendror të Zgjedhjeve materiale që, sipas saj, dokumentonin shkeljet.
Por policia izraelite kundërshtoi pretendimet. Sipas një burimi policor të cituar nga Sky TG24, autoritetet nuk dispononin prova hetimore ose të inteligjencës që mbështesnin akuzat për manipulim sistematik të votimit.
Edhe përfaqësues të administratës zgjedhore hodhën poshtë pretendimet për parregullsi të përmasave të tilla.
Lista e Bashkuar Arabe, e drejtuar nga Yousef Jabareen, e akuzoi Netanyahun se po përpiqej të delegjitimonte votuesit arabë dhe rezultatin e tyre elektoral.
Përplasja ka rëndësi të drejtpërdrejtë për negociatat politike, sepse mbështetja e partive arabe mund të ndikojë në përpjekjet e opozitës për të krijuar një shumicë alternative.
Netanyahu, nga ana e tij, ka deklaruar se do të kundërshtojë formimin e një qeverie që mbështetet te këto parti.
Një fitore pa shumicë dhe një president përballë vendimit
Rezultatet e pjesshme e kanë lënë Izraelin në një ngërç parlamentar.
Blloku i Netanyahut ka më shumë mandate se blloku opozitar i drejtuar nga Eisenkot, por nuk arrin pragun prej 61 vendesh.
Në këto rrethana, presidenti Isaac Herzog ka një rol të rëndësishëm në procesin e konsultimeve për formimin e qeverisë.
Sipas raportimeve të transmetuesit publik izraelit Channel 11, të cituara nga Corriere della Sera, Herzog po shqyrton mundësinë e takimeve të veçanta me Netanyahun dhe Eisenkotin për të vlerësuar kushtet e krijimit të një qeverie të unitetit kombëtar.
Një marrëveshje e tillë do të kërkonte kapërcimin e mosmarrëveshjeve të thella politike, përfshirë ato për përgjegjësinë e 7 tetorit, drejtimin e luftës dhe marrëdhëniet me partitë arabe.
Netanyahu ka treguar gjatë karrierës se mund të negociojë me forca politike që kanë interesa të ndryshme. Mbështetësit e quajnë “Magjistari” pikërisht për aftësinë për të gjetur marrëveshje edhe kur përballet me pengesa të mëdha.
Por këtë herë ai duhet të zgjidhë dy çështje të ndara: të sigurojë një shumicë parlamentare dhe të përballet me kërkesat e vazhdueshme për një hetim të pavarur mbi ngjarjet e 7 tetorit.
Zgjedhjet kanë treguar se një pjesë e konsiderueshme e elektoratit vazhdon ta mbështesë. Ato nuk kanë zgjidhur, megjithatë, debatin për përgjegjësitë e qeverisë dhe të institucioneve të sigurisë.
Në mungesë të publikimit të plotë të dokumenteve dhe të një hetimi përfundimtar, mbeten të hapura pyetjet për informacionet që mori kryeministri, vendimet që ndërmori dhe mënyrën se si zyra e tij administroi dokumentacionin pas sulmit.
Për Netanyahun, beteja e radhës zhvillohet njëkohësisht në dy fronte: në parlament, ku kërkon votat për të qeverisur, dhe në debatin publik, ku vazhdon përplasja për përgjegjësinë e 7 tetorit.
Artikuj te sugjeruar
BOTA
29 October17:58
Kurthi i Putinit për Trumpin? Tri lëvizjet e Kremlinit që po ndryshojnë lojën në Shtëpinë e Bardhë
Nga vlerësimet publike për presidentin amerikan te marrëveshjet ekonomike dhe fajësimi i Ukrainës, një analizë e revistë...
BOTA
29 October17:47
Humbja e Aleksandar Vuçiç/ Lëvizja studentore në Serbi kërkon dorëheqjen e zyrtarëve të lartë të policisë dhe gjyqësorit
Lëvizja studentore në Serbi ka kërkuar dorëheqjen e zyrtarëve të lartë të policisë, agjencive të inteligjenc&e...
BOTA
29 October17:18
Goditet stacioni i trenit në Dnipro, Rusia lëshon dronët reaktivë, viktima e të plagosur
Këto pamje shokuese vijnë nga qyteti i Dnipros në Ukrainë. Rusia goditi me dronë reaktivë një stacion treni të mbu...
BOTA
29 October15:54
Kimi Antoneli në prag të historisë, italiani synon rekordin e Hamiltonit dhe titullin më të ri në Formula 1
Kimi Antoneli po ndjek një rrugë që i përket vetëm atij. Ai u shmanget krahasimeve, si atyre më të natyrshme me idhullin e ti...
BOTA
29 October15:49
Shpërthen kutia me qofte, shpëton mrekullisht shitësi ambulant në Indonezi
Një shitës ambulant në Indonezi ka përjetuar momente tmerri, pasi një shpërthim i papritur e përfshiu nga flakët teksa e...
BOTA
29 October15:41
Tragjedia ndodh pak ditë para dasmës/ Krokodili gati 5 metra e tërheq në lumë 24-vjeçaren para syve të të fejuarit
Një ngjarje tragjike ka tronditur Indonezinë, ku një 24-vjeçare humbi jetën pasi u sulmua nga një krokodil gati pesë metra ...
BOTA
29 October15:38
Shembet “oxhaku i zanave” në Kapadokia, dy të vdekur dhe një i plagosur në Turqi
Një ngjarje tragjike është regjistruar pasditen e së enjtes në Kapadokia të Turqisë, ku një nga formacionet karakteristi...
BOTA
29 October15:12
Gjermania dhe Koreja e Jugut thellojnë partneritetin e sigurisë mes shqetësimeve Rusi-Kore e Veriut
Gjermania dhe Koreja e Jugut vendosën të enjten një partneritet të zgjeruar sigurie, duke argumentuar se bashkëpunimi në rritje mi...
BOTA
29 October15:00
Ngrohja globale kërcënon shtëpizat malore në Alpet Zvicerane: Gjysma e tyre në rrezik shembjeje nga shkrirja e ngricave
Ngrohja globale po destabilizon gjithnjë e më shumë Alpet Zvicerane, ndërsa shkrirja e ngricave të përhershme dhe tërheqja e ...
BOTA
29 October13:37
Hungaria do të vijojë bashkëpunimin bërthamor me SHBA-në sipas marrëveshjes së arritur gjatë qeverisjes së Orban
Qeveria e Hungarisë i ka kërkuar parlamentit të bëjë ligjërisht të detyrueshme një marrëveshje bashkëpunimi b&...