Ambasadorja në largim e Izraelit në Shqipëri, Galit Peleg, ka përmbyllur mandatin e saj katërvjeçar duke e cilësuar periudhën e shërbimit në vendin tonë si një udhëtim nga kriza drejt miqësisë, bashkëpunimit dhe raporteve njerëzore.
Në një mesazh përmbyllës, Peleg ka kujtuar momentet më të rëndësishme të mandatit të saj, nga sulmet kibernetike iraniane ndaj Shqipërisë deri te pasojat e 7 tetorit 2023 dhe solidariteti që Shqipëria tregoi ndaj Izraelit.
Ajo ka vlerësuar thellimin e marrëdhënieve mes dy vendeve në fusha si ekonomia, bujqësia, turizmi, inovacioni, kultura dhe arsimi. Peleg ka veçuar gjithashtu mikpritjen shqiptare dhe konceptin e Besës, duke thënë se gjatë katër viteve e ka përjetuar atë edhe në aspektin personal.
“Erdha si ambasadore. Sot largohem si mike”, është mesazhi me të cilin Galit Peleg ka përmbyllur fjalët e saj për Shqipërinë.
Mesazhi i plotë
Si do t’i përmblidhnit katër vitet si Ambasadore e Izraelit në Shqipëri?
Është një pyetje në dukje e thjeshtë. Katër vite mund të maten me vizita zyrtare, marrëveshje të nënshkruara, marrëveshje biznesi, fluturime të inauguruara, projekte të nisura dhe shifra në një tabelë. Por diplomacia nuk matet në të vërtetë me shifra. Në thelb të saj, diplomacia ka të bëjë me njerëzit: njerëzit që takon, dyert që hapen dhe miqësitë që rriten.
Duke parë pas katër viteve të mia në Shqipëri, kuptoj se kjo ka qenë një udhëtim që filloi me një krizë, kaloi përmes tragjedisë dhe përfundimisht u shndërrua në një histori miqësie, bashkëpunimi dhe lidhjeje të thellë njerëzore.
Marrëdhënia mes Izraelit dhe Shqipërisë është ndërtuar mbi një histori unike dhe domethënëse. Është një nga kapitujt më të jashtëzakonshëm të historisë së Shqipërisë gjatë Holokaustit, kur shqiptarët, të udhëhequr nga vlerat e tyre dhe Besa, mbrojtën dhe shpëtuan hebrenjtë në një kohë kur pjesa më e madhe e Europës ishte kthyer kundër tyre.
Kjo histori krijon një bazë të veçantë. Por vetëm historia nuk mund të përcaktojë të ardhmen.
Kur mbërrita në Shqipëri, hakerët iranianë kishin ndërmarrë një sulm serioz kibernetik ndaj Shqipërisë, duke synuar infrastrukturën e saj dixhitale. Misioni im i parë, për rrjedhojë, nuk ishte një pritje apo një darkë diplomatike, por të ndihmoja në lidhjen e homologëve shqiptarë me ekspertët izraelitë të sigurisë kibernetike.
Ishte një kujtesë e hershme e diçkaje që do të bëhej një temë e përsëritur gjatë gjithë mandatit tim: kur shfaqen sfida, miqtë qëndrojnë së bashku.
Izraeli kishte fituar përvojë të gjerë në përballimin e kërcënimeve kibernetike, ndërsa Shqipëria kishte nevojë për ekspertizë, bashkëpunim dhe partnerë të besueshëm. Ndërtimi i këtyre lidhjeve ishte një nga detyrat e mia të para. Në shumë mënyra, ishte gjithashtu një fillim i përshtatshëm për misionin tim. Marrëdhënia mes Izraelit dhe Shqipërisë ishte tashmë miqësore, por unë doja të ndihmoja në shndërrimin e miqësisë në bashkëpunim praktik që mund të sillte një ndryshim real. Menjëherë më pas, Ambasada u zhvendos në një ndërtesë të re, të bukur dhe ikonike, në zemër të Tiranës. Ajo u bë një vend ku shkëmbeheshin ide dhe krijoheshin partneritete; një vend ku bëmë shumë plane bashkëpunimi.
Dhe më pas erdhi 7 tetori 2023.
Masakra e kryer nga terroristët palestinezë kundër Izraelit ishte dita më e errët në historinë e Shtetit të Izraelit. Tronditja, dhimbja dhe pasiguria ishin dërrmuese. Si çdo izraelit, instinkti im i parë ishte të shkoja në shtëpi, të isha me popullin tim. Por detyra më thirri dhe unë qëndrova në Tiranë.
Në ato ditë të tmerrshme, Shqipëria ishte aty për ne.
Nga nivelet më të larta të qeverisë deri te njerëzit që takonim në rrugë, ndjemë një përqafim të jashtëzakonshëm solidariteti dhe simpatie. Shqipëria nuk shprehu thjesht ngushëllime diplomatike. Ne ndjemë empati të vërtetë njerëzore.
Për një ambasador izraelit, ka momente kur kupton se puna e diplomacisë ka kaluar përtej marrëdhënieve zyrtare dhe ka hyrë në diçka më të thellë. 7 tetori ishte një moment i tillë.
Mbështetja që morëm nga Shqipëria do të mbetet një nga kujtimet më domethënëse të viteve të mia këtu.
Dhe ndërsa 7 tetori e ndryshoi thellësisht Izraelin, ai nuk e ndaloi punën tonë. Përkundrazi, na kujtoi pse diplomacia ka rëndësi.
Gjatë këtyre katër viteve, marrëdhëniet mes Izraelit dhe Shqipërisë arritën nivele të reja. Ne dëshmuam vizita zyrtare dypalëshe në nivelet më të larta, përfshirë vizitat e Presidentit të Izraelit dhe Kryeministrit të Shqipërisë, si dhe të ministrave, deputetëve, zyrtarëve të lartë dhe drejtuesve të institucioneve më të rëndësishme kombëtare. Ne punuam për forcimin e dialogut politik, marrëdhënieve ekonomike, bujqësisë, inovacionit, turizmit, kulturës, shëndetësisë dhe shumë fushave të tjera. Ne ndihmuam në krijimin e mundësive që kompanitë izraelite dhe shqiptare të njihnin njëra-tjetrën.
Gjatë mandatit tim, dyfishuam numrin e bizneseve dhe investimeve izraelite në Shqipëri. Pas çdo statistike qëndrojnë njerëz: sipërmarrës, partnerë dhe biznese që morën përsipër rreziqe dhe ndërtuan besim.
Fluturimet direkte mes Izraelit dhe Shqipërisë e ndryshuan në mënyrë dramatike marrëdhënien. Ajo që dikur ishte një destinacion i njohur për relativisht pak izraelitë, u shndërrua në një vend që u shfaq në hartën e udhëtimeve të afro njëqind mijë vizitorëve në vit.
Izraelitët zbuluan Shqipërinë dhe u dashuruan me të.
Ata erdhën për malet spektakolare, bregdetin bruz, ushqimin, historinë dhe qytetet simpatike. Por besoj se shumë prej tyre u kthyen për diçka më pak të prekshme: ngrohtësinë e popullit shqiptar.
Ka një cilësi të veçantë në mënyrën se si shqiptarët i presin mysafirët. Ajo është e rrënjosur në një koncept që arrita ta kuptoj jo vetëm intelektualisht, por edhe personalisht: Besën.
Besa shpesh përkthehet si “një premtim” ose “fjala e nderit”. Por pas katër viteve në Shqipëri, besoj se ky përkthim nuk e përfshin plotësisht kuptimin e saj. Besa është një angazhim për të qëndruar pranë një personi tjetër, për të mbajtur fjalën, për të ofruar mbrojtje dhe mikpritje dhe për të nderuar një lidhje besimi.
E kam përjetuar vetë Besën; në takime zyrtare, në shtëpi private, në takime të papritura, në mirësinë e njerëzve që mezi i njihja dhe në rastet e panumërta kur shqiptarët bënin gjithçka për të ndihmuar, thjesht sepse kështu veprohet me një mysafir ose me një mik. Dhe u bëra një udhëtare në Shqipëri.
Gjatë këtyre katër viteve, pata privilegjin të shoh shumë nga ky vend i jashtëzakonshëm. Udhëtova nëpër malet dhe luginat e tij, përgjatë lumenjve dhe bregdetit, përmes qyteteve historike dhe fshatrave të vegjël. Por, më e rëndësishmja, e zbulova Shqipërinë përmes njerëzve të saj.
Shqipëria që arrita të njoh është një vend me një aftësi të jashtëzakonshme për të mirëpritur. Një vend, bukuria e të cilit është e dukshme, por pasuria e tij më e madhe është njerëzore.
Një nga projektet veçanërisht të dashura për mua ishte krijimi i një Ferme të Ekselencës në bujqësi, e ngritur me ekspertizë izraelite dhe me synimin për të mbështetur fermerët shqiptarë. Izraeli dhe Shqipëria janë shumë të ndryshëm për nga madhësia dhe gjeografia, por të dyja e kuptojnë rëndësinë e bujqësisë dhe sigurisë ushqimore me burime të kufizuara.
Ferma u bë një platformë praktike për shkëmbimin e njohurive dhe trajnimin. Ekspertiza izraelite në ujitje, teknologjinë e serave, prodhimin e qumështit dhe menaxhimin bujqësor mund të përshtatej me nevojat shqiptare, ndërsa fermerët shqiptarë sjellin njohuritë, përvojën dhe vendosmërinë e tyre.
Ky është lloji i bashkëpunimit në të cilin besoj më shumë: jo thjesht të japësh, por të ndash; jo thjesht të ofrosh para, por të ofrosh njohuri; jo thjesht të përfundosh një projekt, por të krijosh diçka që mund të jetë e qëndrueshme.
Një tjetër projekt unik që krijuam janë aktivitetet “BeerTech”, ku sipërmarrësit shqiptarë dhe izraelitë mund të takohen. Edhe kultura luan një rol të rëndësishëm. Së bashku me Ministrinë shqiptare të Kulturës, sollëm muzikë, valle, letërsi dhe forma të tjera të kulturës dhe artit, dhe zbuluam edhe një herë se njerëzit mund ta kuptojnë njëri-tjetrin edhe kur nuk ndajnë të njëjtën gjuhë.
Duke parë pas, jam krenare për arritjet e këtyre katër viteve. Por jam edhe më mirënjohëse për marrëdhëniet që qëndrojnë pas tyre.
Një marrëdhënie dypalëshe forcohet nga presidentët dhe kryeministrat, por mbahet gjallë nga partneritetet e biznesit, shkëmbimet studentore, shfaqjet kulturore, trajnimet e fermerëve apo edhe nga një shqiptar që mirëpret vizitorët izraelitë.
Kjo është arsyeja pse, kur pyes veten se çfarë po marr me vete nga Shqipëria, përgjigjja nuk është një listë marrëveshjesh.
Po marr kujtime; po marr peizazhe, po marr shijen e ushqimit shqiptar, ngrohtësinë e mikpritjes shqiptare.
Katër vite janë një kohë e gjatë në diplomaci, por janë gjithashtu çuditërisht të shkurtra kur ndihesh si në shtëpi.
Largohem me një lidhje shumë më të thellë me këtë vend nga sa mund ta kisha imagjinuar ndonjëherë kur mbërrita për herë të parë.
Pra, si do t’i përmbledh katër vitet?
Ndoshta me tri fjalë: miqësi, respekt të ndërsjellë dhe bashkëpunim.
Largohem nga Shqipëria e bindur se e ardhmja e marrëdhënieve izraelito-shqiptare është e ndritur. Ekziston një potencial i jashtëzakonshëm për bashkëpunim edhe më të ngushtë; në teknologji dhe inovacion, bujqësi, turizëm, kulturë, arsim, biznes dhe shumë fusha të tjera. Kjo është ajo për të cilën bëhet fjalë në fund të fundit diplomacia.
Ka të bëjë me shndërrimin e marrëdhënieve mes shteteve në marrëdhënie mes njerëzve.
Kolegëve të mi shqiptarë: faleminderit për partneritetin, profesionalizmin dhe miqësinë tuaj.
Qeverisë dhe institucioneve shqiptare: faleminderit për besimin dhe bashkëpunimin që i ofruat vendit tim.
Komunitetit të biznesit, fermerëve, artistëve, akademikëve, gazetarëve dhe shoqërisë civile: faleminderit që hapët dyer dhe krijuat mundësi.
Dhe popullit të Shqipërisë: faleminderit për ngrohtësinë me të cilën më pritët, për mirësinë që më treguat dhe që më mësuat, përmes veprimeve tuaja, se çfarë do të thotë vërtet Besa.
Mbërrita në Shqipëri për të përfaqësuar Izraelin.
Largohem duke e parë Shqipërinë si një pjesë të pandashme të historisë sime.
Ka marrëdhënie mes vendeve që bazohen kryesisht në interesa. Ka të tjera që ndërtohen mbi histori. Dhe ka disa që, me kalimin e kohës, bëhen diçka më shumë: marrëdhënie të ndërtuara mbi besim, respekt dhe dashuri të sinqertë.
Besoj se Izraeli dhe Shqipëria i përkasin kësaj kategorie të fundit.
Mbërrita si ambasadore, sot largohem si mike.
Shalom Albania.
Faleminderit. Thank you. Toda.
*Znj. Galit Peleg është ambasadorja në largim e Izraelit në Shqipëri.
Artikuj te sugjeruar
AKTUALITET
2 Tetor10:05
Ngacmonte të miturat, arrestohet këngëtari i njohur
Policia e Fierit ka arrestuar në flagrancë këngëtarin fierak Erind Xhaferi, i cili dyshohet për përndjekjen e disa vajzave të...
AKTUALITET
2 Tetor09:15
Këmbimi valutor/ Me sa blihen e shiten dollari dhe euro
Në tregun e këmbimit valutor shqiptar, një dollar amerikan do të blihet sot me 81 lekë dhe do shitet me 82.2 lekë.
Ndërkoh...
AKTUALITET
2 Tetor09:10
Dy vatra zjarri ende aktive në Elbasan dhe Peqin, dhjetëra forca në terren për të frenuar përhapjen
Dy vatra zjarri vijojnë të jenë aktive në Qarkun e Elbasanit, konkretisht në fshatin Galush të Peqinit dhe në zonën py...
AKTUALITET
2 Tetor08:43
Vijon zjarri në Manati të Lezhës, sot pritet ndërhyrja nga ajri për shuarjen e flakëve
Zjarri në malin e Manatisë në Lezhës vijon të jetë aktiv, por jo në përmasat e mbrëmjes së shkuar. ...
AKTUALITET
2 Tetor08:30
Videot skandaloze/ Dëshmia e Adrian Hilës: I kam vendosur vetë kamerat, kisha frikë se më vidhnin!
Adrian Hila ka deklaruar në polici se ka qenë ai që ka vendosur kamerat në banesën e tij, por ka mohuar se qëllimi i tyre ka qen...
AKTUALITET
2 Tetor07:39
Letra e Nazmi Berishës nga Burreli për Mehmet Shehun: Nuk e kuptoj çfarë përbindëshash jeni që nuk ngopeni me gjakun e kosovarëve
Ka dokumente që nuk kanë nevojë për shumë koment. Mjafton t’i lexosh fjalët dhe e kupton menjëherë se çfa...
AKTUALITET
2 Tetor07:27
41% e shqiptarëve nuk përballojnë dot blerjen e një makine, rekord në Evropë
Ndonëse stoku i makinave që qarkullojnë në vend vjen e po rritet, përsëri një pjesë e madhe e shqiptarëve pohojn&...
AKTUALITET
2 Tetor07:21
Kullë te Tajvani, çfarë parashikojnë projektet në garë për Tirana Fountain Plaza
Pesë studio ndërkombëtare arkitekture prezantuan sot vizionet e tyre për Tirana Fountain Plaza, projekti i parashikuar në zonën ...
AKTUALITET
2 Tetor07:13
Njihuni me parashikimin e motit për sot, ja sa do të jenë temperaturat
Vendi ynë do të vijojë të ndikohet nga kushte atmosferike të qëndrueshme edhe gjatë ditës së sotme. Sipas parashi...
AKTUALITET
1 Tetor22:42
Zjarret masive në Peqin, digjet një shtëpi
Situata në fshatin Galush dhe Gjevur të Njësisë Administrative Përparim të Peqinit është përkeqësuar ndjesh&eu...
