Editorial Emisione Investigime Aktualitet Sociale Politikë Kosova Bota Showbiz Lifestyle Sport
TË FUNDIT
Haaland i jashtëzakonshëm, arrin 68 gola sa Mbappe por me 47 ndeshje me pak “11 profesorë vendosën largimin e saj nga Senati Akademik”, studentja e mjekësisë Klea Veli denoncon vendim... Arrestohet në Shkodër 45-vjeçari i shpallur në kërkim nga Italia, pritet ekstradimi “Lulet vyshken, por dashuria mbetet gjithmonë”, Brikena Selmanaj merr dhuratën e veçantë, mesazhi i saj ngr... Rënie historike e euros, monedha europiane zbret nën 90 lekë për herë të parë U gjet në trupin e një viktime të Titanikut, ora pritet të shitet për një shumë marramendëse Kandidati i Listës Studentore zgjidhet kryetar i Kuvendit të Serbisë Kurti: Drafti i parë i Ligjit për Specialen dorëzohet javën e ardhshme nga grupi i ekspertëve Buxheti 2027/ Tedi Blushi: Antisocial dhe mashtrues, pensionistëve u duhet një shekull për të arritur pensi... Shtrenjtim deri në 4-fish! ERRU miraton çmimet e reja të ujit sipas fashave, preken familjarë dhe biznese SHBA po ndryshon kurs ndaj Kinës! Pse Donald Trump mund të jetë 'miku i fundit amerikan' i Xi Jinping-ut? Jakup Krasniqi pranë familjes në Prishtinë, Kurti: Momente të vështira, urojmë që gjithçka të shkojë mirë...
BOTA

Si mbijetoi një nga vendet më të bombarduara në planet

P
Piranjat 3 October 2026, 21:35 · 3 min lexim
Si mbijetoi një nga vendet më të bombarduara në planet

Para vitit 1965, Vinh Moc ishte një fshat i qetë peshkatarësh në Vietnamin qendror. Peizazhi përreth ishte i gjelbër, me fusha orizi, bambu dhe plazhe të arta.

Por pozicioni strategjik i fshatit, pranë vijës që ndante Vietnamin e Veriut nga ai i Jugut, do ta kthente atë në një nga vendet më të bombarduara në planet gjatë Luftës së Vietnamit.

Për më shumë se tetë vjet, forcat amerikane hodhën mbi këtë zonë rreth nëntë mijë ton eksplozivë. Për banorët, largimi nuk ishte një mundësi reale. Fshati ishte nën sulm të vazhdueshëm dhe e vetmja mënyrë për të mbijetuar ishte të fshiheshin nën tokë.

Kështu nisi ndërtimi i tuneleve të Vinh Moc. Brenda vetëm dy vitesh, banorët krijuan një kompleks të jashtëzakonshëm nëntokësor, me mure të trasha, tavane të harkuara dhe korridore të ndërtuara në formë zigzagu, në mënyrë që të zbusnin efektin e shpërthimeve.

Qindra njerëz jetuan atje për rreth gjashtë vjet, ndërsa bombardimet vazhdonin mbi kokat e tyre. Kompleksi nuk ishte thjesht një strehë emergjente. Ai u shndërrua në një komunitet të vërtetë nëntokësor, me hapësira për banim dhe shërbime të ndryshme.

Madje, aty u ndërtua edhe një repart materniteti. Të paktën 17 fëmijë lindën nëntokë, ndërsa lufta vazhdonte mbi sipërfaqe. Por tunelet e Vinh Moc ishin vetëm një pjesë e një rrjeti të madh nëntokësor të ndërtuar në Vietnam gjatë luftës.

Ato tregojnë se si një popullsi civile, përballë bombardimeve masive, u përpoq të krijonte një mënyrë të re jetese nën tokë.

Sot, tunelet janë një nga dëshmitë më të veçanta të Luftës së Vietnamit dhe një kujtesë e asaj që mund të bëjnë njerëzit kur mbijetesa varet nga zgjuarsia dhe përshtatja.

Gjithsesi, historia e vendeve të fshehura nën tokë nuk kufizohet vetëm te Vietnami. Në ishullin Volin të Polonisë, një destinacion sot i njohur për pushime, nazistët ndërtuan në mënyrë sekrete, në vitin 1936, një kompleks të gjerë bunkerësh dhe tunelesh.

Projekti shkelte hapur Traktatin e Versajës, i cili ndalonte riarmatimin gjerman pas Luftës së Parë Botërore. Sot, ky rrjet, i njohur si “Qyteti nëntokësor i Volinit”, është i hapur për vizitorët.

SHPËRNDAJE

Lexo edhe

BOTA

Me rëndësi

Ndiqni Piranjat kudo.

Investigime, denoncime dhe satirë — zëri që nuk hesht.