Një qytetare ka bërë një denoncim lidhur me një problem pronësie dhe aksesi në rrugë. Sipas saj, familja e saj prej vi...
BOTA
Trump rrezikon kontrollin e Kongresit, ja 7 shtetet ku luhet beteja
PiranjatPërditësimi i fundit 2 Tetor 2026, 18:25
Donald Trump nuk është në fletën e votimit më 3 nëntor, por zgjedhjet e mesmandatit do të përcaktojnë pjesën tjetër të presidencës së tij.
Republikanët hyjnë në zgjedhje me kontrollin e Senatit dhe të Dhomës së Përfaqësuesve. Humbja e njërës prej tyre do t'i jepte demokratëve mundësi të bllokojnë pjesë të axhendës legjislative të Shtëpisë së Bardhë dhe, në rastin e Senatit, të ndikojnë drejtpërdrejt edhe te konfirmimi i anëtarëve të kabinetit apo i kandidatëve për Gjykatën e Lartë.
Në Senat matematika është e thjeshtë. Republikanët kanë 53 nga 100 vende, ndërsa demokratët dhe aleatët e tyre 47. Më 3 nëntor votohen 35 mandate dhe demokratëve u duhen të paktën katër vende që sot kontrollohen nga republikanët për të arritur shumicën. Sipas vlerësimit të Cook Political Report të 1 tetorit, vetëm 7 gara klasifikohen aktualisht si “tossup”: Alaska, Iowa, Maine, Michigan, New Hampshire, Ohio dhe Texas. North Carolina anon nga demokratët, ndërsa Kansas nga republikanët.
Cook Political Report ka zhvendosur disa gara drejt demokratëve gjatë muajve të fundit, ndërsa Georgia, sipas vlerësimit të cituar nga The Guardian, klasifikohet tani si një shtet ku demokratët kanë avantazh të konsiderueshëm. Kjo nuk përcakton rezultatin, por tregon se terreni elektoral ka ndryshuar gjatë vitit.
Texas është rasti më domethënës.
Në një shtet ku asnjë demokrat nuk ka fituar një mandat për Senatin që prej vitit 1988, mesatarja e sondazheve të RealClearPolitics më 30 shtator i jepte demokratit James Talarico 47.6 për qind dhe republikanit Ken Paxton 44.7 për qind. Diferenca është 2.9 pikë dhe mbetet brenda një gare të hapur, por fakti që Texas është futur në listën e shteteve konkurruese përbën vetë një ndryshim politik të rëndësishëm.
Trump fitoi Texasin në vitin 2024 me 56 për qind kundrejt 42 për qind të Kamala Harris. Paxton e ka vendosur lidhjen me Trump në qendër të fushatës së tij, ndërsa Talarico ka ndërtuar fushatën mbi taksimin e miliarderëve dhe pabarazinë ekonomike.
Michigan paraqet një dinamikë tjetër.
Demokratët kanë një histori shumë më të fortë në zgjedhjet për Senatin në këtë shtet. Asnjë republikan nuk ka fituar një mandat senatorial atje që prej vitit 1994. Megjithatë, Trump fitoi Michiganin në zgjedhjet presidenciale të viteve 2016 dhe 2024, pasi Joe Biden e kishte marrë shtetin në vitin 2020.
Në garën e këtij viti, mesatarja e sondazheve të 30 shtatorit vendoste Abdul El-Sayed në 47.7 për qind dhe republikanin Mike Rogers në 44.1 për qind. El-Sayed po e lidh fushatën me propozimin “Medicare for All”, ndërsa Rogers kërkon të kapitalizojë bazën republikane që Trump ka rindërtuar në shtet gjatë tre cikleve të fundit presidenciale.
Por testi më interesant mund të jetë Iowa.
Barack Obama e fitoi dy herë shtetin, por më pas Iowa u zhvendos ndjeshëm drejt republikanëve. Asnjë demokrat nuk ka fituar një mandat për Senatin atje që prej vitit 2008.
Megjithatë, mesatarja e sondazheve e publikuar më 30 shtator vendoste demokratin Josh Turek në 45 për qind dhe republikanen Ashley Hinson në 44.5 për qind. Diferenca prej gjysmë pike nuk jep asnjë siguri për rezultatin, por tregon se një shtet që republikanët e kanë konsideruar prej vitesh pjesë të bazës së tyre po zhvillon një garë konkurruese.
Iowa ka edhe një veçori elektorale. Sipas analizës së The Guardian, 64 për qind e votuesve të regjistruar në shtet jetojnë në zona rurale. Mesatarja për shtetet që aktualisht përfaqësohen në Senat nga demokratë është 33 për qind. Një rezultat konkurrues në Iowa, për këtë arsye, prek drejtpërdrejt pyetjen nëse demokratët mund të zgjerojnë mbështetjen jashtë zonave urbane dhe periferive të mëdha.
Në Dhomën e Përfaqësuesve beteja zhvillohet në një hartë shumë më të gjerë.
Të 435 vendet votohen, sepse mandati i anëtarëve të Dhomës zgjat vetëm dy vjet. Cook Political Report klasifikon më shumë se 40 gara si konkurruese dhe rreth gjysma e tyre mund të përcaktojnë kontrollin e dhomës.
Por gara e vitit 2026 ka edhe një element tjetër. Nëntë shtete kanë ndryshuar kufijtë e distrikteve kongresionale pas një vale të re rindarjeje elektorale. Disa ndryshime favorizojnë demokratët, disa republikanët, ndërsa analiza e cituar nga The Guardian vlerëson se efekti i përgjithshëm mund t'u japë republikanëve më shumë vende. Procesi ka prodhuar edhe beteja gjyqësore: Gjykata Supreme e Virginias rrëzoi një hartë të favorizuar nga demokratët, ndërsa Gjykata Supreme federale refuzoi një përpjekje republikane në Missouri.
Tre distrikte tregojnë sa të ndryshme janë këto beteja.
Në distriktin e 17-të të New Yorkut, republikani Mike Lawler kërkon një mandat të tretë përballë demokrates Cait Conley. Në distriktin e 9-të të Ohios, Marcy Kaptur kandidon në kufij të rinj që e kanë bërë zonën më të favorshme për republikanët. Në distriktin e 22-të të Kalifornisë, demokrati Randy Villegas sfidon republikanin David Valadao në një zonë ku debati për Medicaid është kthyer në një çështje kryesore të fushatës.
Në sfond qëndron historia e zgjedhjeve të mesmandatit.
Barack Obama humbi Dhomën e Përfaqësuesve në vitin 2010 dhe Senatin në 2014. Donald Trump humbi Dhomën në vitin 2018. Joe Biden humbi Dhomën në vitin 2022. Kjo seri historike nuk parashikon rezultatin e 3 nëntorit, por tregon sa shpesh zgjedhjet e mesmandatit i kanë hequr presidentit kontrollin e plotë të Kongresit.
Këtë vit faktori kryesor që del nga sondazhet është ekonomia.
Sondazhet e cituara nga The Guardian tregojnë se ekonomia renditet si çështja më e rëndësishme për votuesit e regjistruar, përpara emigracionit, shëndetësisë dhe të drejtave civile. Demokratët e kanë përqendruar një pjesë të madhe të fushatës te kostoja e jetesës, ndërsa administrata Trump përballet me pasojat politike të rritjes së çmimeve dhe, veçanërisht, të karburanteve pas luftës me Iranin.
Edhe sondazhet kombëtare për votën e përgjithshme në Dhomën e Përfaqësuesve kanë ndryshuar. Mesatarja e Silver Bulletin, e përdorur nga The Guardian, tregon një avantazh demokrat që në sondazhet e fundit lëviz nga nivelet e larta njëshifrore deri në ato të ulëta dyshifrore. Ky është një tregues kombëtar dhe nuk përkthehet automatikisht në numër mandatesh, sepse zgjedhjet zhvillohen distrikt më distrikt.
Në të njëjtën kohë, Reuters/Ipsos ka matur miratimin e punës së Trump në 32 për qind, shifra që The Guardian e krahason me minimumin prej 34 për qind që Gallup regjistroi në fund të mandatit të tij të parë, pas sulmit të 6 janarit 2021 në Capitol.
Këto të dhëna nuk tregojnë ende se kush do të kontrollojë Kongresin pas 3 nëntorit. Ato tregojnë diçka tjetër: zgjedhjet që në fillim të vitit dukeshin më të favorshme për republikanët janë ngushtuar në disa nga shtetet që do të vendosin Senatin, ndërsa Dhoma e Përfaqësuesve ka mbi 40 gara që Cook Political Report i konsideron konkurruese.
Për Donald Trump, çështja nuk është vetëm sa kandidatë republikanë fitojnë ose humbin. Çështja është nëse pas 3 nëntorit do të vazhdojë të ketë një Kongres që kontrollohet nga partia e tij, apo do të qeverisë dy vitet e fundit me të paktën një dhomë të kontrolluar nga opozita.
