Shpopullimi/ PNUD hedh alarmin për të moshuarit, po troket kriza humanitare

Plakja e popullsisë po ndryshon gjithnjë e më shumë strukturën sociale në Shqipëri, por ndërkohë po shëndërrohet në një krizë shendetësore dhe humanitare.

Të dhënat e Programit të Kombeve të Bashkuara për Shqipërinë (PNUD) në vitin 2026 tregojnë se rreth 20% e popullsisë është mbi 65 vjeç, ndërsa me rritjen e kësaj grupmoshe po shtohen edhe sfidat për kujdesin ndaj tyre.

Familja vijon të jetë mbështetja kryesore, por roli i saj po bëhet më i vështirë. Të dhënat e PNUD tregojnë se për 43-49% e të moshuarve kujdeset njëri nga bashkëshortët dhe 32-45% e pjesës tjetër kujdesen fëmijët.

Megjithatë, kjo strukturë po dobësohet nga emigracioni dhe ndryshimet sociale. Burrat mbështeten kryesisht tek gratë për kujdes, ndërsa gratë e moshuara janë më të ekspozuara ndaj vetmisë dhe shpesh mbeten pa mbështetje.

Për një pjesë të konsiderueshme, mungesa e familjarëve është një problem i përditshëm. Rreth 41% e të moshuarve që kanë nevojë për ndihmë të vazhdueshme jetojnë larg fëmijëve ose të afërmve, çka e bën më të vështirë përballimin e nevojave bazë.

Gjendja shëndetësore përbën një tjetër sfidë të madhe. Shumica e të moshuarve vuajnë nga sëmundje kronike, ku 84% kanë probleme kardiovaskulare, 76% kufizime fizike dhe 61% artrit.

Një në pesë përballet edhe me probleme të shëndetit mendor. Në të njëjtën kohë, 68% e të moshuarve me varësi të lartë nuk ndihen të sigurt në banesat e tyre. Situata rëndohet nga mungesa e transportit publik për 61% të tyre, duke kufizuar aksesin në shërbimet shëndetësore, sidomos jashtë Tiranës.

Vështirësitë ekonomike mbeten një pengesë e fortë për marrjen e shërbimeve. Rreth 13% e të moshuarve jetojnë me më pak se 10 mijë lekë në muaj, ndërsa 72% kanë të ardhura nga 10 mijë deri në 30 mijë lekë. Si pasojë, 67% deklarojnë se nuk mund të përballojnë një kujdestar privat.

Edhe shërbimet publike nuk arrijnë të plotësojnë nevojat në rritje. Qendrat rezidenciale dhe ato ditore përballen me mungesë personeli dhe nuk ofrojnë gjithmonë shërbime të nevojshme si fizioterapia apo kujdesi për demencën, ndonëse kërkesa për to është e lartë.

Në këtë situatë, presioni reflektohet edhe në gjendjen emocionale të të moshuarve. Rreth 72% e atyre me varësi të lartë raportojnë stres dhe ankth, një problem që bëhet më i theksuar tek ata që jetojnë vetëm.

Të dhënat tregojnë se plakja e popullsisë po kthehet në një sfidë të rëndësishme për politikat sociale, duke kërkuar më shumë mbështetje dhe shërbime për këtë kategori./Monitor

Artikuj te sugjeruar

SOCIALE 21 Qershor08:01

Parashikimi i motit për ditën e sotme. Ja sa shkojnë temperaturat

Ditën e sotme vendi do të përfshihet nga një valë të nxehti, me temperatura që do të rriten ndjeshëm në shumic...

SOCIALE 19 Qershor14:57

Shqipëria me rënie të numrit të fëmijëve, investimet në arsim nën mesataren e Bashkimit Europian

Në Shqipëri numri i fëmijëve po bie ndjeshëm, ndërsa investimet në arsim dhe mbrojtje sociale mbeten dukshëm më t...

SOCIALE 22 Qershor12:22

A po marrim vërtetë të njëjtin produkt si Europa?

Ka një moment që çdo shqiptar e ka kaluar të paktën një herë: blen të njëjtin produkt jashtë shtetit…...

SOCIALE 18 Qershor18:24

4.9 mln euro investim, por godina e re “Edith Durham” ka më pak klasa se shkolla e vjetër

Shkolla 9-vjeçare “Edith Durham” në Tiranë pritet të rihapë dyert në vjeshtë pas rindërtimit, por komunite...

SOCIALE 17 Qershor22:59

Bashkia e pranon: Ajri i Tiranës, në nivele alarmante të ndotjes, gazra toksikë dhe substanca kancerogjene

Nga maja e Dajtit, Tirana duket sikur merr frymë me vështirësi. Në ditët kur qielli duhet të jetë i kthjellët, mbi qyte...

SOCIALE 17 Qershor08:48

54% e banorëve të fshatrave shqiptare vuajnë nga rreziku i varfërisë dhe përjashtimit social

Shqipëria ka një kontrast të fortë mes varfërisë në zonat rurale, që është shumë më e lartë s...

SOCIALE 16 Qershor21:57

As alarm, as dalje emergjence, si jetojnë studentët në konviktet e Qytetit Studenti

Era e djegies u ndje fillimisht lehtë. Pastaj erdhën britma nëpër korridor. Në katin e tretë të një godine të vjet&...

SOCIALE 15 Qershor18:19

Limoni, domatja, nafta dhe kafeja me rritjen më të fortë të çmimeve, si ndryshoi shporta e shqiptarëve

Ndryshimet sezonale, luhatjet në prodhim dhe import së bashku me efektet e luftës në Iran kanë sjellë lëvizje të ndjeshm...

SOCIALE 15 Qershor18:01

Bregdeti i Durrësit mbulohet nga plehrat

Durrësi ka çelur zyrtarisht sezonin turistik veror, por kjo është pamja me të cilën përballen çdo ditë mijë...

SOCIALE 15 Qershor17:00

"Fantazma" e Veliajt pushton QSUT! Njerëzit vdesin se s'ka ilaçe, spitali mbjell pemë

Ndërsa pacientët dhe familjarët e tyre ankohen çdo ditë për mungesën e ilaçeve, pajisjeve dhe shërbimeve baz&eu...