Një rrjet i organizuar që vepron përtej kufijve dhe që dyshohet se përfiton shuma të konsiderueshme nga trafikimi i emigrant&eum...
BOTA
Rusët rindërtojnë fshehurazi bunkerin e “Dorës së Vdekur”: Çfarë është baza për sulme bërthamore të “Ditës së Gjykimit”?
PiranjatPërditësimi i fundit 29 Shtator 2026, 13:40
Një kompleks sekret nëntokësor i është nënshtruar një modernizimi të gjerë në vitet e fundit nga Rusia, sipas një studimi të ri, raporton The Times dhe rrjeti gazetaresk danez, Danwatch. Dokumentet e prokurimit ushtarak dhe planet origjinale të ndërtimit zbulojnë shkallën e punës në objekt, i cili është lidhur për dekada me sistemin Perimeter të Rusisë, i njohur në Perëndim si “Dora e Vdekur”.
Nëse Rusia do t’i nënshtrohej një sulmi bërthamor, komanda për të lëshuar raketat e mbetura në arsenalin bërthamor rus mund të dërgohej nga ky kompleks.
Kompleksi sekret, një përparësi e inteligjencës për dekada
Agjencitë perëndimore të inteligjencës kanë pasur informacione për Malin Kosvinsky që nga Lufta e Ftohtë, dhe aktiviteti në zonë është monitoruar për vite me radhë. Analistët ushtarakë kanë besuar prej kohësh se Objekti 1335 ishte kryesisht jashtë funksionit.
Por midis viteve 2018 dhe 2024, ushtria ruse bleu sasi të mëdha materialesh për kompleksin. Midis tyre ishte çelik i mjaftueshëm për ndërtimin e afërsisht tre Kullave Eiffel, më shumë se 56,000 ton çimento dhe rreth 600 kilometra kabllo elektrike.
Punimet filluan të bëheshin të dukshme që në vitin 2018, kur kamionët filluan të transportonin sasi të mëdha materialesh ndërtimi përgjatë rrugës së re drejt malit. U blenë gjithashtu pajisje të specializuara për shpimin e shkëmbinjve, sisteme ventilimi si ato të përdorura në miniera dhe pajisje mbrojtëse për punën me materiale kimike dhe radioaktive.
Rrjeti gazetaresk danez, Danwatch, deklaron se hulumtimi bazohet në më shumë se dy milionë dokumente mbi prokurimin ushtarak rus. Gazetarët i kanë analizuar ato nga një bazë të dhënash publike për muaj të tërë, pavarësisht përpjekjeve të autoriteteve ruse për të kufizuar aksesin në informacione të tilla.
Sipas ekspertëve dhe burimeve të njohura me infrastrukturën ushtarake ruse, puna lidhet me modernizimin e një sistemi që, me një shkallë të lartë automatizimi, mund të anashkalojë kanalet e zakonshme të komandës dhe të komunikojë drejtpërdrejt me raketat e pajisura me koka bërthamore.
Perimetri ose “Dora e Vdekur”
Perimetri është një sistem i zhvilluar gjatë Luftës së Ftohtë dhe në Perëndim u bë i njohur si “Dora e Vdekur”. Qëllimi i tij është të sigurojë mundësinë e një përgjigjeje bërthamore edhe në një skenar në të cilin lidershipi politik dhe ushtarak rus do të shkatërrohej në një sulm të parë bërthamor.
Jeffrey Lewis, profesor i çarmatimit bërthamor dhe kontrollit të armëve në Universitetin e Stanfordit dhe ekspert i sigurisë bërthamore, beson se gjetjet e hulumtimit tregojnë për një riaktivizim të mundshëm të sistemit.
“Shpjegimi më i thjeshtë është se rusët ndoshta po e rikthejnë ‘Dorën e Vdekur’ në veprim. Ky është një pohim i madh, por ndonjëherë gjërat janë ashtu siç duken. Dihet se kjo është qendra e komandës së Forcave Strategjike të Raketave. Dhe këtu është selia e ‘Dorës së Vdekur’. Pra, fakti që me sa duket po riparohet plotësisht dhe po kthehet në funksion operacional sugjeron se do të bëjë atë për të cilën ishte projektuar fillimisht”, thotë Jeffrey Lewis, duke shtuar se Moska është e shqetësuar për aftësitë amerikane.
Tom Roseth, një ekspert për politikën e sigurisë ruse dhe instruktor kryesor i studimeve të inteligjencës në Kolegjin Norvegjez të Shtabit të Përgjithshëm, gjithashtu beson se të dhënat e disponueshme tregojnë për modernizimin e Perimetrit.
Në të njëjtën kohë, ai thekson se sistemi ishte projektuar për hakmarrje bërthamore, jo për të nisur një sulm të parë. Prandaj, ai e interpreton punën në malin Kosvinsky kryesisht si një përpjekje për të mbrojtur një post kyç komandues.
Sipas vlerësimit të tij, një faktor i rëndësishëm mund të jetë edhe zhvillimi i armëve amerikane të projektuara për të shkatërruar bunkerë të varrosur thellë. Armë të tilla u përdorën edhe gjatë sulmeve amerikane ndaj Iranit, kur u goditën objekte nëntokësore.
Një sistem i projektuar për skenarin më të keq të mundshëm
Ideja pas Perimetrit lidhet me konceptin e shkatërrimit të siguruar reciprokisht që shënoi Luftën e Ftohtë. Strategët sovjetikë kanë zhvilluar një sistem që duhet të lejojë një sulm bërthamor hakmarrës edhe nëse udhëheqja politike dhe ushtarake e vendit shkatërrohet.
Në rast të një paralajmërimi për një sulm bërthamor të afërt, udhëheqja ruse do të kishte shumë pak kohë për të vendosur nëse kërcënimi ishte real dhe nëse do të urdhëronte një kundërsulm.
