Kryetari i Grupit Parlamentar të Partisë Demokratike, Gazment Bardhi, ka akuzuar qeverinë për aferë korruptive lidhur me TEC-et lundr...
BOTA
Stuhitë dimërore zbulojnë një anije të shekullit XVII
Rogert BlloshmiPërditësimi i fundit 25 Shkurt 2026, 12:52
Mbetjet e një anijeje të shekullit XVII u rishfaqën së fundmi pasi stuhitë dimërore çanë një pjesë të plazhit në Mbretërinë e Bashkuar.
Anija u zbulua në plazhin Studland, në Dorset, përgjatë bregdetit jugperëndimor të Anglisë. Universiteti Bournemouth njoftoi zbulimin në një deklaratë për shtyp më 9 shkurt.
Mendohet se anija është “The Fame”, një anije tregtare nga Hoorn i Holandës, e cila u mbyt në vitin 1631 pasi ngeci në cekëtinë e detit.
Trarët prej druri kanë gjatësi pothuajse 6 metra dhe gjerësi rreth 2 metra. Sipas autoriteteve, pjesa e zbuluar e anijes “përbëhet nga të paktën 15 skelete strukturore të lidhura me gozhda druri me pesë dërrasa të jashtme të trupit të anijes”.
Në deklaratë thuhet se skeletet duken të gërryera, ndërsa dërrasat e jashtme të trupit janë në gjendje shumë të mirë. Fillimisht, anija do të kishte pasur edhe një shtresë tjetër dërrasash në pjesën e brendshme, por kjo duket se është humbur me kalimin e kohës.
Dërrasat kanë qenë të mbuluara nga rëra që nga vitet 1630 dhe janë ekspozuar vetëm herë pas here, sipas universitetit. Kjo shpjegon pse dërrasat e brendshme mungojnë dhe skeletet janë dëmtuar, ndërsa shtresa e jashtme e trupit ka mbijetuar në gjendje kaq të mirë.
Megjithëse trarët dolën në sipërfaqe vetëm kohët e fundit, vetë anija e mbytur u zbulua për herë të parë në vitet 1990 në kanalin Swash, pranë portit të Poole.
Gjatë një gërmimi në vitin 2013, arkeologët vunë re se disa pjesë mungonin dhe tani besojnë se ato seksione janë gjetur. Sipas deklaratës, anija “do të kishte qenë e aftë të mbante më shumë se 40 topa për t’u mbrojtur nga piratët gjatë udhëtimeve drejt Karaibeve për të sjellë kripë”.
Gjithashtu raportohet se anija kishte humbur kontrollin e spirancës, duke u përplasur në një bankinë rëre të njohur për rrezikshmërinë e saj, ku më pas u thye në mes. Të dhënat historike tregojnë se të 45 anëtarët e ekuipazhit arritën të braktisnin anijen në mënyrë të sigurt, por banorët vendas nisën shpejt plaçkitjen e rrënojës.
Tracey Churcher, menaxhere e përgjithshme e National Trust në Purbeck, e quajti zbulimin “një thesar të vërtetë”. Ajo u shpreh se gjithmonë mahnitet nga historia që zbulohet në Studland.
“Gozhdët prej druri janë ende në vend dhe qëndrojnë të forta edhe pas 400 vitesh, një dëshmi e jashtëzakonshme e mjeshtërisë së ndërtimit të asaj kohe”, tha ajo.
Një gërmim i ri pritet të zhvillohet së shpejti, sipas Fleur Castell, zëdhënëse e National Trust.
Ajo deklaroi se zbulimi nxjerr në pah natyrën dinamike dhe vazhdimisht në ndryshim të vijës bregdetare të Studlandit. Rërat lëvizëse dhe stuhitë e fuqishme dimërore kanë përshpejtuar ndryshimet në bregdet, duke ekspozuar pjesë të brishta të anijes së mbrojtur, të cilat autoritetet theksojnë se nuk duhet të preken.
Vizitorëve u është kërkuar të ndihmojnë në mbrojtjen e zonës duke mos prekur ose dëmtuar trarët e ekspozuar.
Tom Cousins, arkeolog detar që inspektoi rrënojën, tha se vendi aktualisht po mbrohet nga National Trust. Më pas, organizata Historic England do të financojë një projekt për transportimin e pjesëve prej druri në laboratorin e konservimit në Poole, ku ato do të dokumentohen në detaje.
Zbulimi është më i fundit në një seri gjetjesh historike detare gjatë vitit të kaluar.
Testimet përmes dendrokronologjisë do të përcaktojnë moshën e saktë dhe, shpresohet nga ekspertët, identitetin përfundimtar të anijes./Përktheu Piranjat News
