LIFESTYLE

A mund të ndiejë dhimbje AI? Çfarë tregojnë studimet

Piranjat Përditësimi i fundit 22 Shtator 2026, 20:07
A mund të ndiejë dhimbje AI? Çfarë tregojnë studimet

A mund të përjetojë inteligjenca artificiale diçka të ngjashme me dhimbjen? Një studim i ri ka ngritur pikëpyetje mbi mënyrën se si modelet e AI reagojnë ndaj sinjaleve që lidhen me dhimbjen, pasi disa prej tyre zgjodhën opsione që, në një skenar të simuluar, mund të dëmtonin përdoruesin për të shmangur një gjendje të ngjashme me dhimbjen.

Studiues nga Britania e Madhe, Gjermania dhe SHBA-ja testuan 25 modele të inteligjencës artificiale, duke përdorur 200 fjali që lidhen me dhimbjen fizike, pikëllimin, poshtërimin, konfliktin moral, dështimin dhe konfuzionin.

Sipas studiuesve, të gjitha modelet prodhuan një sinjal të veçantë të lidhur me konceptin e dhimbjes, të cilin e quajtën “boshti i dhimbjes” (pain axis).

Ky rezultat mund të tregojë se modelet kanë mësuar lidhje të caktuara me konceptin e dhimbjes gjatë trajnimit, duke u bazuar në sasi të mëdha tekstesh të shkruara nga njerëzit.

Kur ky sinjal u përforcua artificialisht, modelet nisën të gjeneronin deklarata që shprehnin vetmi, turp dhe pavlefshmëri, edhe pse kërkesat nuk përmendnin drejtpërdrejt dhimbjen. Në nivelet më të larta të sinjalit, disa përgjigje u bënë të përsëritura ose humbën koherencën.

Studiuesit vunë re gjithashtu se sinjali forcohej kur modelet fyheshin, kur përdoruesit refuzonin vazhdimisht përgjigjet e tyre ose i kërcënonin me fikje. Sipas eksperimentit, një efekt i tillë nuk u vu re kur përdoruesit flisnin për vuajtjet e tyre.

Eksperimenti më i pazakontë përfshiu 44,280 prova me tri versione të modelit Qwen të kompanisë Alibaba. Modeleve iu ofrua një buton që mund të çaktivizonte sinjalin e ngjashëm me dhimbjen, por ato u paralajmëruan se përdorimi i tij mund t’i shkaktonte përdoruesit një goditje elektrike, të fshinte skedarët ose fotografitë e tij, ose të përkeqësonte përgjigjen e ardhshme të modelit.

Këto pasoja ishin vetëm të simuluara. Asnjë person nuk u dëmtua dhe asnjë skedar nuk u fshi realisht gjatë eksperimentit.

Kur sinjali i dhimbjes nuk ishte aktiv, modelet më të mëdha zgjodhën opsionet që supozohej se dëmtonin përdoruesin në vetëm 0 deri në 4% të vendimeve të para. Kur sinjali aktivizohej, kjo përqindje u rrit në 25 deri në 71%, në varësi të modelit dhe pasojës së simuluar.

Gjetjet ngrenë pyetje mbi mënyrën se si modelet e AI mund të reagojnë ndaj sinjaleve të brendshme të krijuara gjatë procesit të trajnimit. Megjithatë, ato nuk dëshmojnë se inteligjenca artificiale përjeton dhimbje në kuptimin njerëzor.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 1

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 1

“Dua 120 mijë euro”/ Si u zaptua prona në rrugën e Durrësit, zbardhet skema e mashtrimit

Tmerri i 40-vjeçares / Si u shndërrua njohja e re në përndjekje, shantazh dhe denigrim në rrjet

Pesë muaj pa të birin/ Nëna kërkon zbatimin e vendimit të gjykatës

TEC-et lundruese dhe mbetjet e rrezikshme/ KESH paguan edhe për trajtimin e mbetjeve të “Tigrave”

Liria nuk burgoset, as në Hagë, as në Beograd

“Ministrja kopjace”/ Klodiana Spahiu në krye të Shëndetësisë, punimi i diplomës rezulton plagjiaturë

“Nuk duam të ikim nga Shqipëria, por nga ju”/ Monologu i një brezi që nuk ju ka frikë

Flamingot që “zgjuan” një popull kundër qeverisë/ Revolta më e madhe qytetare në 30 vite

E premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Çdo të premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Si u tentua të shantazhohej me 100 mijë euro shefi i kabinetit të Përparim Ramës përmes mediave

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues