“Mos i hiqni sytë nga Bibi”/ 168 ish-krerë të sigurisë paralajmërojnë për një plan të fshehtë, çfarë pritet më 10 nëntor?

Një grup prej 168 ish-zyrtarësh të lartë të sigurisë izraelite, mes tyre ish-shefa të Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë (IDF), drejtues të policisë dhe ish-drejtorë të Mossadit dhe Shin Betit, u kanë dërguar një letër konfidenciale shërbimeve të sigurisë, duke paralajmëruar për një sulm të mundshëm ndaj parlamentit izraelit.

Sipas gazetës italiane Corriere della Sera, dokumenti paralajmëron se grupe të së djathtës po përgatiten të ndërhyjnë në Knesset të martën, më 10 nëntor, kur pritet të nisë legjislatura e 26-të e parlamentit izraelit.

Letra mban firmat e ish-zyrtarëve dhe emrin e organizatës “Muri i Mbrojtjes së Demokracisë”. Autorët e saj përmendin shprehimisht sulmin ndaj Kongresit amerikan më 6 janar 2021, kur mbështetësit e Donald Trumpit hynë me forcë në ndërtesën e Kapitolit në Uashington.

“Një skenar i ngjashëm është i mundshëm”, paralajmërojnë ish-drejtuesit e sigurisë, sipas të cilëve rreth 1500 aktivistë janë të gatshëm të pengojnë ceremoninë e betimit. Autoritetet izraelite e kanë marrë në shqyrtim paralajmërimin dhe, sipas raportimit, kanë planifikuar masa të jashtëzakonshme sigurie në Jerusalem.

Vëmendja politike është përqendruar te kryeministri Benjamin Netanyahu dhe te qëndrimi që ai do të mbajë përballë këtyre zhvillimeve.

Megjithatë, gazeta italiane vlerëson se një përplasje e hapur mbetet pak e mundshme. Netanyahu ndjek një strategji politike të ndryshme nga ajo e Trumpit, ndërsa rezultati i negociatave për qeverinë e re ende nuk është përcaktuar. Për më tepër, Likudi i tij, megjithëse ka humbur mbështetje, vazhdon të jetë partia më e madhe në Knesset.

 Eisenkot paralajmëron për gjendjen e demokracisë

Gadi Eisenkot, i cili po përpiqet të formojë qeverinë e ardhshme, ka deklaruar se demokracia izraelite po kalon një nga periudhat më kritike të historisë së saj. Paralajmërimi i tij lidhet edhe me rreziqet që mund të vijnë nga grupet e së djathtës.

Netanyahu, politikani që ka qëndruar më gjatë se kushdo tjetër në krye të qeverisë izraelite, nuk arriti të siguronte një mandat të ri pas zgjedhjeve të 27 tetorit. Megjithatë, ai nuk ka hequr dorë nga përpjekjet për të ruajtur ndikimin në skenën politike.

Përveç humbjes së mundshme të pushtetit, Netanyahu përballet edhe me çështje gjyqësore dhe me perspektivën e një komisioni hetimor për ngjarjet e 7 tetorit, të cilin Eisenkot synon ta vendosë në axhendën e qeverisë së ardhshme.

Netanyahu kërkon qeveri të unitetit kombëtar

Pak përpara se presidenti Isaac Herzog t'i jepte Eisenkotit mandatin për formimin e qeverisë, Netanyahu publikoi një mesazh me video, përmes të cilit bëri thirrje për krijimin e një “qeverie të unitetit kombëtar”. Ai e publikoi mesazhin gjatë së shtunës, pa pritur përfundimin e pushimit fetar hebraik.

Eisenkot e refuzoi menjëherë propozimin, duke e cilësuar qëndrimin e rivalit të tij si hipokrit dhe histerik.

Brenda pak ditësh, Netanyahu kishte ndryshuar ndjeshëm formulën e tij politike. Më 27 tetor, kur ende shpresonte të rikuperonte rezultatin zgjedhor, ai kërkonte një “koalicion të fortë kombëtar të së djathtës”. Më 2 nëntor, ndërsa mundësia për të marrë mandatin po zbehej, ai propozoi një “qeveri të gjerë kombëtare”.

Sipas analizës së Corriere della Sera, këto lëvizje synojnë të përcjellin mesazhin se Netanyahu vazhdon të jetë një faktor i rëndësishëm politik. Strategjia e tij mbështetet edhe te shqetësimet e një pjese të elektoratit për partitë arabe dhe te rezervat e forcave fetare ndaj një koalicioni alternativ.

Likudi tentoi marrëveshje me Eisenkotin

Televizioni publik izraelit Kan ka raportuar se Likudi dërgoi ditët e fundit një përfaqësues pranë Eisenkotit për të shqyrtuar mundësinë e një marrëveshjeje qeverisëse.

Sipas këtij raportimi, propozimi përfshinte edhe mundësinë e një marrëveshjeje për rotacionin e postit të kryeministrit, sipas modeleve të mëparshme të politikës izraelite, si marrëveshja mes Shimon Peresit dhe Yitzhak Shamirit në vitin 1986 apo ajo mes Naftali Bennettit dhe Yair Lapidit në vitin 2022.

Megjithatë, Eisenkot e refuzoi propozimin pa hezitim.

Një nga pengesat kryesore mbetet mungesa e besimit ndaj Netanyahut. Përvoja e Benny Gantzit në vitin 2020, kur marrëveshja për rotacionin e drejtimit të qeverisë nuk u realizua, vazhdon të ndikojë në qëndrimin e rivalëve të tij.

Sipas gazetës italiane, një kusht politik i pashkruar për formimin e qeverisë së re është që Netanyahu të mos përfshihet në të, edhe nëse arrihet ndonjë marrëveshje me Likudin.

Përplasja për partitë arabe dhe 19 mandatet parlamentare

Në mesazhin e tij të fundit, Netanyahu paralajmëroi kundër krijimit të një qeverie që, sipas tij, do të varej nga “islamistët që mbështesin Hamasin”.

Ai pretendoi se një qeveri e tillë mund të shkaktonte trazira të ngjashme me ato që, sipas tij, janë parë në Evropë, duke deklaruar se “Izraeli nuk do të mbijetojë”.

Këto deklarata përfaqësojnë qëndrimin politik të Netanyahut dhe jo një vlerësim të konfirmuar të rrezikut.

Nga ana tjetër, Eisenkot po përpiqet të ndërtojë një shumicë parlamentare që do ta kufizonte peshën vendimtare të 19 mandateve të partive arabe.

Kjo strategji synon gjithashtu të shmangë ndikimin e akuzave të ngritura nga Likudi për financime të dyshuara nga Katari në favor të kandidatëve arabë. Këto pretendime mbeten akuza politike dhe nuk paraqiten si fakte të provuara.

Negociatat për formimin e qeverisë vazhdojnë, ndërsa Netanyahu kërkon të shfrytëzojë çdo mundësi për të ruajtur ndikimin e tij.

A po përfundon epoka politike e Netanyahut?

Pavarësisht përpjekjeve të tij, komentatori izraelit Ben Caspit vlerëson se epoka politike e Netanyahut po i afrohet fundit.

Sipas Caspit, kryeministri në largim e ka të vështirë ta imagjinojë veten jashtë pushtetit dhe bashkëshorten e tij pa rolin e zonjës së parë.

“Ai është i bindur se pa Bibin vendi do të përfshihej nga flakët. Por gabon, sepse vendi u përfshi nga flakët pikërisht gjatë mandatit të tij”, shkruan Caspit.

Ky është vlerësimi i komentatorit dhe jo një përfundim mbi rezultatin e negociatave politike.

Për momentin, Netanyahu vazhdon të kontrollojë forcën më të madhe parlamentare, ndërsa Eisenkot përpiqet të krijojë një shumicë të re pa përfshirjen e tij.

Hapja e legjislaturës së re më 10 nëntor pritet të jetë një provë e rëndësishme si për sigurinë e institucioneve izraelite, ashtu edhe për ekuilibrat politikë që do të përcaktojnë qeverinë e ardhshme.