Dashi
Gjatë gjysmës së parë të ditës ka shumë mundësi që të merrni një lajm lidhur me sferat praktike t&e...
BOTA
“Pëshpëritësit e Putinit”/ Kush janë tre njerëzit që e bindën të mos përdorë armët bërthamore
PiranjatPërditësimi i fundit 27 October 2026, 23:46
Një avokat amerikan, një bankier me përvojë në Rusi dhe një ish-agjent i shërbimit sekret të Gjermanisë Lindore janë bërë pjesë e një përpjekjeje të pazakontë për të bindur presidentin rus Vladimir Putin të mos përdorë armë bërthamore në luftën kundër Ukrainës.
Sipas Financial Times, tre personat krijuan një kanal të veçantë komunikimi me synimin për të parandaluar një përshkallëzim të rrezikshëm të luftës. Gazeta i ka quajtur ata “njerëzit që i pëshpëritin Putinit”, për shkak të lidhjeve të tyre me presidentin rus dhe mundësisë për të komunikuar me të jashtë rrugëve zyrtare.
Nisma mori rëndësi pas pushtimit rus të Ukrainës në shkurt të vitit 2022, kur lufta nuk po zhvillohej sipas planeve të Moskës dhe Putini nisi të kërcënonte me përdorimin e armëve bërthamore taktike nëse siguria e Rusisë do të vihej në rrezik. Ndërsa disa analistë i konsideronin këto deklarata si një përpjekje për të frikësuar Perëndimin, të tjerë druheshin se situata mund të dilte jashtë kontrollit.
Një nga personat që u shqetësua më shumë për këtë mundësi ishte avokati amerikan Richard Conn, i cili jeton dhe punon në Weston, në shtetin e Konektikatit. Pas rënies së Bashkimit Sovjetik, ai ishte zhvendosur me familjen në Moskë për të ndihmuar qeverinë e Boris Jelcinit në procesin e kalimit drejt demokracisë dhe ekonomisë së tregut.
Conn u kthye në Rusi edhe në fillim të viteve 2000, gjatë mandatit të parë presidencial të Putinit, dhe që atëherë ruajti lidhjet me sipërmarrës dhe politikanë rusë. Gjatë jetës së tij, si KGB-ja, ashtu edhe CIA u përpoqën ta rekrutonin, por ai i refuzoi të dyja ofertat, duke mbetur i përkushtuar ndaj dialogut mes Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë.
Personi i dytë është Bob Foresman, një bankier amerikan që ka jetuar dhe punuar për vite me radhë në ish-Bashkimin Sovjetik. Fillimisht ai qëndroi në Kiev, ku njohu gruan e tij të ardhshme, dhe më pas u vendos në Moskë, ku drejtoi sektorin e investimeve të degës lokale të Bankës së Dresdenit.
Foresman ka pasur gjithashtu lidhje me Donald Trumpin. Në vitin 2016, kur Trump po fitonte terren në garën për të siguruar kandidaturën republikane për president të SHBA-së, bankieri i përcolli një ftesë për të folur në një konferencë në Shën Petersburg.
Personi i tretë, Matthias Warnig, është ish-agjent i Stasit, shërbimit sekret të Gjermanisë Lindore komuniste. Pasi u largua nga shërbimi, ai punoi me Foresmanin në Bankën e Dresdenit, por ajo që e bën veçanërisht të rëndësishëm është miqësia e tij e vjetër me Putinin.
Warnig e kishte njohur Putinin në Dresden, gjatë kohës kur ky i fundit shërbente si oficer i KGB-së në Gjermaninë Lindore. Ata u takuan sërish në vitet 1990 në Shën Petersburg, ku Putini sapo kishte nisur karrierën politike. Të dy kalonin shpesh mbrëmje së bashku, duke pirë vodka, dhe me kalimin e kohës krijuan një miqësi të ngushtë.
Warnig u bë një nga njerëzit e paktë që mund të komunikonin drejtpërdrejt me presidentin rus, pa pasur nevojë të kalonin përmes një vargu këshilltarësh. Afërsia mes tyre ishte aq e madhe, saqë, kur bashkëshortja e Putinit, Lyudmila, u plagos rëndë në një aksident automobilistik, dy vajzat e presidentit rus qëndruan për një periudhë në Gjermani, pranë familjes së Warnigut.
Pikërisht këto lidhje u shfrytëzuan pas nisjes së luftës në Ukrainë. Conn kontaktoi Foresmanin, i cili i sugjeroi që Warnig mund të ishte personi i duhur për t’i përcjellë Putinit një mesazh të drejtpërdrejtë, me qëllim që ta bindte të mos përdorte armë bërthamore.
Në këtë përpjekje u përfshi edhe Eric Green, drejtues i departamentit për Rusinë në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë, i cili, sipas raportimit, u dha miratimin për të vazhduar.
Më pas nisën një seri takimesh dhe kontaktesh në vende të ndryshme, nga Ishujt Kanarie dhe Zyrihu deri në Uashington e Moskë. Fillimisht, Warnig kontaktoi Jurij Ushakovin, ish-ambasadorin rus në Shtetet e Bashkuara dhe një nga këshilltarët kryesorë të Kremlinit për politikën e jashtme që prej vitit 2012. Më vonë, ai u takua edhe me vetë Putinin.
Megjithatë, nuk dihet me saktësi se çfarë u diskutua gjatë këtyre takimeve dhe nëse përpjekja pati ndonjë ndikim konkret te presidenti rus. Po ashtu, mbetet e paqartë se sa e përfshirë ishte Shtëpia e Bardhë në këtë nismë.
Burime nga administrata amerikane kanë bërë të ditur se kjo ishte vetëm një nga disa rrugët e komunikimit që SHBA-ja dhe aleatët e saj përdorën për të kontaktuar Putinin dhe për ta paralajmëruar për rreziqet e përdorimit të armëve bërthamore.
Historia e këtyre tre personave tregon se, në një kohë kur marrëdhëniet mes Rusisë dhe Perëndimit janë tepër të tensionuara, lidhjet personale dhe kontaktet e krijuara prej vitesh mund të shërbejnë si ura komunikimi, edhe kur kanalet zyrtare janë të vështira për t’u përdorur. Por ajo që mbetet ende e panjohur është nëse këto përpjekje arritën ta bindnin Putinin të tërhiqej nga kërcënimet bërthamore.
