Agjencia e lajmeve “Reuters” i ka kushtuar një artikull të gjera protestave në disa vende të Evropës, mes tyre edhe Shqip&...
BOTA
Arabia Saudite marrëveshje 1 miliard dollarëshe me Iranin për të ndaluar sulmet e Huthit, sfondi i negociatave sekrete
PiranjatPërditësimi i fundit 28 October 2026, 09:23
Një ofertë e pretenduar prej 1 miliard dollarësh, në këmbim të ndalimit të sulmeve të rebelëve Huthi ndaj Arabisë Saudite, raportohet se ka qenë në qendër të një vizite të papritur të ministrit saudit të Mbrojtjes, princit Khalid bin Salman, në Teheran. Sipas gazetës izraelite Israel Hayom, Riadi po përpiqet të sigurojë një armëpushim me rebelët jemenas, të mbështetur nga Irani, në një kohë kur tensionet në Gjirin Persik kërcënojnë sigurinë dhe eksportet e naftës.
Sipas burimeve diplomatike të cituara nga gazeta, ndihma financiare do të kanalizohej përmes Teheranit, me synimin për të bindur Huthët të ndalonin sulmet ndaj territorit saudit dhe objekteve të tij strategjike.
Një prej burimeve ka pretenduar madje se princi Khalid bin Salman kishte marrë me vete një miliard dollarë në avionin ushtarak Hercules me të cilin udhëtoi drejt Iranit. Megjithatë, ky pretendim nuk është konfirmuar në mënyrë të pavarur, ndërsa një zyrtar saudit ka shmangur konfirmimin e ndonjë transferimi parash.
Vizita në Teheran është konfirmuar zyrtarisht, por autoritetet saudite nuk kanë bërë të ditur se është diskutuar një pagesë e tillë apo se është arritur ndonjë marrëveshje financiare me Huthët.
Përpjekjet për armëpushim dhe marrëveshjet e mëparshme
Sipas raportimit të Israel Hayom, negociatat lidhen edhe me angazhime të diskutuara rreth tre vjet më parë, në kuadër të përpjekjeve për t’i dhënë fund konfliktit në Jemen.
Në atë kohë, Arabia Saudite ishte përfshirë në diskutime për ofrimin e ndihmës financiare për zonat e kontrolluara nga Huthët, përfshirë pagesën e pagave të nëpunësve civilë dhe rindërtimin e infrastrukturës së dëmtuar.
Në këmbim, rebelët do të respektonin armëpushimin dhe do të ndalonin sulmet ndaj Arabisë Saudite. Megjithatë, në muajt e fundit, Huthët kanë akuzuar Riadin se nuk i ka përmbushur angazhimet e mëparshme, duke e përdorur këtë si argument për vazhdimin e sulmeve.
Nga ana tjetër, Arabia Saudite ka kundërshtuar publikisht mundësinë e lëshimeve të reja ekonomike nën presionin ushtarak. Riadi ka argumentuar se nuk do të ofrojë fonde për rebelët përpara se ata të tërhiqen nga territoret e marra nën kontroll nga forcat e qeverisë jemenase të njohur ndërkombëtarisht.
Nëse pretendimi për një pagesë prej një miliard dollarësh konfirmohet, kjo do të përbënte një zhvillim të rëndësishëm në përpjekjet saudite për të garantuar sigurinë e infrastrukturës energjetike dhe për të kufizuar pasojat ekonomike të sulmeve.
Turqia dhe Pakistani në përpjekjet diplomatike
Në takimet në Teheran, përveç përfaqësuesve sauditë dhe iranianë, morën pjesë edhe drejtori i inteligjencës turke, Ibrahim Kalin, dhe shefi i ushtrisë pakistaneze, gjenerali Asim Munir.
Pjesëmarrja e tyre lidhet me bashkëpunimin e mbrojtjes mes tri vendeve, të cilin raportimi e përshkruan si pjesë të të ashtuquajturës “Marrëveshja e Mekës”. Sipas Israel Hayom, Turqia dhe Pakistani nuk i kanë ofruar deri më tani Arabisë Saudite mbështetjen e gjerë ushtarake që pritej, ndërsa ndihma e tyre thuhet se është kufizuar kryesisht në këshilltarë ushtarakë.
Nga pala iraniane, në takime morën pjesë presidenti Masoud Pezeshkian, sekretari i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, gjenerali Mohsen Rezaei, si dhe zyrtarë të lartë të Gardës Revolucionare.
Teherani duket se po synon të luajë një rol ndërmjetësues mes Riadit dhe Huthëve, ndërsa përpiqet të forcojë ndikimin e tij diplomatik në rajon.
Riadi kërkon të mbrojë infrastrukturën e naftës
Zhvillimet vijnë në një periudhë shqetësimi për sigurinë energjetike të Arabisë Saudite. Sulmet e Huthëve ndaj objektivave saudite, përfshirë infrastrukturën e naftës, kanë qenë burim tensioni të vazhdueshëm, ndërsa incidentet në Ngushticën e Hormuzit kanë shtuar pasigurinë për transportin dhe eksportet e naftës nga Gjiri Persik.
Në një deklaratë zyrtare, Ministria e Jashtme saudite konfirmoi se vizita e princit Khalid bin Salman dhe e përfaqësuesve të vendeve pjesëmarrëse kishte karakter diplomatik.
Sipas deklaratës, vizita ishte pjesë e përpjekjeve për uljen e tensioneve, nxitjen e dialogut dhe mbështetjen e ndërmjetësimit të Katarit dhe Pakistanit.
Njoftimi zyrtar nuk përmendi asnjë kompensim monetar, transferim fondesh apo marrëveshje të drejtpërdrejtë me Huthët. Për rrjedhojë, pretendimi për një ofertë prej një miliard dollarësh mbetet i pakonfirmuar.
