Editorial Emisione Investigime Aktualitet Sociale Politikë Kosova Bota Showbiz Lifestyle Sport
TË FUNDIT
Larje hesapesh mes bandave shqiptare në Spanjë/ Kush janë të rinjtë që u vranë në atentatet mafioze Dështimi i tenderave në Ukrainë/ Si TIMAK përfitoi miliona euro nga buxheti shtetit Përgjimi i ri i Ron Yeffet: Duhet të jemi shumë të qetë e të kujdesshëm! Banorët denoncojnë rrugët e mbytura në baltë/ Fëmijët e fshatit Dushk në Lushnjë shkojnë në shkollë me çizm... Telefoni që çoi në SPAK Sara Milën, Hoxha zbulon detajet: Ja çfarë kam parë në dosje “Duam listë të hapur për koalicionet”, Kaso tregon planin e PD-së për zgjedhoren Iu nënshtrua operacionit, Erion Vishkulli mesazh: Një tjetër sfidë më pret javën tjetër! Dua të rikthej dri... Politico: Samiti i NATO-s në Shqipëri i pasigurt, Tirana propozon një takim virtual Pushimet në Shqipëri u kthyen në makth, çifti kanadez përfundon me 23 kg kanabis në valixhe: Na e ndërruan ... Wenger kandidat për president të FIFA-s? UEFA gati ta vendosë si rival të Infantinos VIDEO/ Pamje të pazakonta në Detroit! Udhëtarët e veçantë në autobusin e qytetit, dy kuaj futen në… Kërcënime nga Rama përmes Toni Gogut/ Veliaj kërkesë Ballës: Inicio ngritjen e një Komisioni Hetimor Parlam...
SOCIALE

Studim i ri/ Foshnjat Neandertale rriteshin shumë më shpejt se njerëzit modernë

P
Piranjat19 April 2026, 18:13 · 2 min lexim
Studim i ri/ Foshnjat Neandertale rriteshin shumë më shpejt se

Një studim i ri shkencor ka zbuluar se foshnjat e Neandertalët rriteshin me një ritëm dukshëm më të shpejtë se foshnjat e njerëzve modernë, duke arritur përmasa të ngjashme me një fëmijë 12–14 muajsh brenda vetëm gjashtë muajve të jetës. Zbulimi bazohet në skeletin jashtëzakonisht të plotë të njohur si Amud 7, i gjetur në një shpellë pranë Detit të Galilesë dhe i datuar midis 51,000 dhe 56,000 vjet më parë. Skeleti u rindërtua nga 111 fragmente kockash, duke ofruar një nga pamjet më të detajuara të zhvillimit të hershëm të Neandertalëve.

Analizat dentare tregojnë se foshnja ishte rreth 5.5 deri në 6 muajsh në momentin e vdekjes, bazuar në vijat e rritjes në smaltin e dhëmbëve dhe fazën e daljes së tyre. Megjithatë, kockat e gjata dhe vëllimi i trurit sugjerojnë një zhvillim fizik shumë më të avancuar, duke krijuar atë që studiuesit e përshkruajnë si një “paradoks moshe”.

Sipas studimit të publikuar në revistën Current Biology, ky mospërputhje tregon se zhvillimi skeletor dhe ai dentar tek Neandertalët nuk ndiqnin të njëjtin ritëm si tek njerëzit modernë. Studiuesit theksojnë se kjo rritje e përshpejtuar mund të ketë qenë një përshtatje ndaj kushteve të vështira mjedisore, duke kërkuar konsum më të lartë energjie dhe zhvillim të hershëm të trurit.

Gjetje të ngjashme janë vërejtur edhe në fosile të tjera të Neandertalëve, duke sugjeruar se ky model rritjeje ishte tipar i përgjithshëm i species dhe jo rastësi individuale. Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se ende mbeten pyetje të hapura mbi zhvillimin e aftësive motorike dhe sjelljes në fëmijërinë e Neandertalëve, duke lënë hapësirë për kërkime të mëtejshme mbi evolucionin e tyre.

SHPËRNDAJE

Lexo edhe

SOCIALE

Me rëndësi

Ndiqni Piranjat kudo.

Investigime, denoncime dhe satirë — zëri që nuk hesht.