EU Perspectives: Rasti i ish-kreut të SHISH trazon institucionet, çështja vjen në një moment kyç për integrimin në BE

Rasti i ish-kreut të Shërbimit Informativ Shtetëror, Vlora Hyseni, po tërheq vëmendje edhe në nivel evropian, ndërsa Shqipëria ndodhet në një fazë të rëndësishme të procesit të anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

Në një analizë të publikuar nga EU Perspectives, theksohet se hetimi ndaj Hysenit rikthen në qendër të vëmendjes mbrojtjen e informacionit të klasifikuar, funksionimin e institucioneve shtetërore dhe zbatimin në praktikë të reformave të ndërmarra nga Shqipëria. Çështja merr një rëndësi të veçantë edhe për faktin se vendi ka hapur të gjithë kapitujt e negociatave me BE-në dhe ka nisur mbylljen e përkohshme të kapitujve të parë.

ARTIKULLI
Rasti që përfshin ish-drejtuesen e Shërbimit Informativ Shtetëror, Vlora Hyseni, ka rikthyer në vëmendje çështjet që lidhen me mbrojtjen e informacionit të klasifikuar dhe funksionimin e institucioneve shqiptare, në një periudhë të rëndësishme për procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian. Hyseni është vendosur në arrest shtëpie dhe është pezulluar nga detyra publike në kuadër të një hetimi më të gjerë për korrupsion. GJKKO ka caktuar masën ndaj saj nën dyshimin për zbulim të informacionit të klasifikuar, ndërsa çështja lidhet me hetimet për korrupsionin në Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI). Akuzat ndaj ish-kreut të SHISH mbeten në fazën e hetimit dhe nuk përbëjnë fajësi të provuar me një vendim gjyqësor. Megjithatë, çështja ka tërhequr vëmendje të veçantë për shkak të funksionit që Hyseni ka mbajtur dhe rolit të SHISH në strukturën e sigurisë së shtetit.

Brukseli: Besim te SPAK-u
Në këtë situatë, Komisioni Evropian ka shprehur besimin tek institucionet shqiptare të drejtësisë që merren me luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.

Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Guillaume Mercier, deklaroi më 25 shtator se Brukseli ka “besim të plotë” në aftësinë e SPAK-ut për të zbuluar, hetuar dhe ndjekur penalisht rastet e korrupsionit dhe krimit të organizuar. Komisioni Evropian nuk dha një përgjigje të drejtpërdrejtë nëse çështja e Hysenit ka ngritur shqetësime lidhur me mbrojtjen e informacionit të klasifikuar apo nëse mund të jetë cenuar informacioni i shkëmbyer mes Shqipërisë dhe institucioneve të Bashkimit Evropian. Brukseli bëri të ditur se mban komunikim të rregullt me autoritetet shqiptare dhe se çështjet përkatëse do të vlerësohen në kuadër të procesit të monitorimit.

Shqipëria në fazë vendimtare të negociatave
Rasti është bërë publik në një periudhë të rëndësishme për Shqipërinë, e cila ka avancuar në negociatat për anëtarësimin në Bashkimin Evropian.

Shqipëria ka hapur të 33 kapitujt negociues dhe ka nisur procesin e mbylljes së përkohshme të kapitujve të parë. Në maj, Bashkimi Evropian konfirmoi se vendi kishte përmbushur standardet e ndërmjetme për Grupin 1, të njohur si “Bazat”, ku përfshihen institucionet demokratike, reforma e administratës publike, sundimi i ligjit dhe fusha të tjera që lidhen me funksionimin e shtetit. Në korrik u mbyllën përkohësisht tre kapituj negociues: Shkenca dhe Kërkimi, Arsimi dhe Kultura dhe Marrëdhëniet me Jashtë. Kështu, Shqipëria ka hapur tashmë të gjithë kapitujt e negociatave dhe ka mbyllur përkohësisht tre prej tyre.

Çështja e ish-kreut të SHISH vjen gjithashtu pak para publikimit të raportit të radhës të Komisionit Evropian për progresin e Shqipërisë. Raporti pritet të vlerësojë zhvillimet në fusha si sundimi i ligjit, lufta kundër korrupsionit dhe reforma e administratës publike.

Në të njëjtën periudhë, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, pritet të zhvillojë një vizitë në Ballkanin Perëndimor, përfshirë Shqipërinë, nga 30 shtatori deri më 2 tetor. Vizita pritet të fokusohet te hapat e mëtejshëm të vendeve të rajonit drejt anëtarësimit në BE dhe integrimi gradual i tyre në strukturat evropiane.

Rasti Hyseni rikthen në diskutim dy çështje të rëndësishme për institucionet shqiptare: mbrojtjen e informacionit të klasifikuar dhe aftësinë e institucioneve të drejtësisë për të hetuar zyrtarë të niveleve të larta. Vetë hetimi nuk jep ende një përgjigje përfundimtare mbi këto çështje. Megjithatë, zhvillimet pritet të ndiqen me vëmendje edhe në kuadër të procesit të integrimit evropian, në një fazë kur Shqipëria duhet të dëshmojë jo vetëm miratimin e reformave, por edhe zbatimin e tyre në praktikë.