Miqtë e mi,
Ju ftoj të ndiqni një pjesë të fjalimit të Edi Ramës në OKB.
Këtë fjalë zgjodhi Edi Rama ...
BOTA
Pas uljes së çmimeve në markete, Greqia merr masa edhe për ngrohjen gjatë dimrit. Çmimi i naftës më lirë se në Shqipëri
PiranjatPërditësimi i fundit 27 Shtator 2026, 16:14
Me ndërhyrje që do të ridizajnohen çdo 15 ditë, në varësi të zhvillimeve ndërkombëtare, stafi ekonomik grek po nis betejën e dimrit për të kufizuar barrën mbi karburantin dhe ngrohjen.
“Që familjet të jenë në gjendje të planifikojnë dimrin e tyre, qeveria duhet të jetë në gjendje të planifikojë së pari”, thonë në Ministrinë e Ekonomisë dhe Financave Kombëtare.
Megjithatë, dita-ditës çmimet e naftës po rriten, euro po bie, çmimet në pompë po ndryshojnë dhe stafi financiar është thirrur të zgjidhë një enigmë komplekse: të përcaktojë shumën e subvencionit me të cilin synon të ulë çmimin përfundimtar të shitjes nën 1,75 euro për litër, pa e ditur paraprakisht se në çfarë niveli do të jetë çmimi i rafinerisë më 15 tetor, mbi të cilin do të bazohet subvencionimi.
Ndërsa gjithçka duket e brishtë në tregjet ndërkombëtare, subvencioni përfundimtar duket si një objektiv i lëvizshëm. Për këtë arsye, planifikimi po ndryshon dhe vendimet e qeverisë do të zhvillohen në faza.
Afatet
■ Më 30 shtator pritet të shpallet një zgjatje e re e subvencionit për naftën, nga 1 tetori, drejtpërdrejt në pompë.
■ Më 14 tetor do të shpallet edhe subvencionimi i drejtpërdrejtë i çmimit të shitjes së naftës për ngrohje, e cila do të jetë e disponueshme duke nisur nga dita e nesërme, më 15 tetor. Në të njëjtën kohë, do të shpallet edhe rritja e re e kompensimit për ngrohjen, ndoshta me 20%, për të gjithë, pavarësisht nëse përdorin naftë apo ndonjë mjet tjetër ngrohjeje.
■ Më 30 tetor do të shpallet nëse subvencionimi për naftën dhe naftën për ngrohje do të vazhdojë nga 1 nëntori, pasi njoftimet e mëparshme do të vlejnë vetëm për muajin tetor.
Kështu, të gjitha vendimet do të shpallen vetëm pak orë para mesnatës së ditës kur do të zbatohen, pikërisht sepse masat duhet të përcaktojnë çmimin përfundimtar, të cilin askush nuk mund ta parashikojë.
Masat e sigurta
Zgjedhja e ndërhyrjeve çdo dy javë lidhet me luhatshmërinë e lartë të çmimeve ndërkombëtare. Qeveria dëshiron të ruajë mundësinë e ripërshtatjes së masave brenda të njëjtit muaj, në varësi të kushteve mbizotëruese në treg. Konkretisht:
Për naftën, vazhdimi i mbështetjes në tetor është njoftuar tashmë, por shuma e saj nuk është finalizuar. Në gusht dhe shtator, subvencioni shtetëror u caktua në 10 cent për litër. Në prill dhe maj, ai kishte arritur në 20 cent, ndërsa në qershor u caktua në 15 cent.
Shuma e ndërhyrjes së re do të varet nga çmimi që do të jetë vendosur në fund të shtatorit. Problemi është se nafta nuk është më pranë 2 eurove për litër, por në nivele dukshëm më të larta. Subvencionimi për naftën ka një objektiv të dyfishtë: jo vetëm të mbështesë familjet, por edhe të ndalojë një valë të re të rritjes së çmimeve, pasi nafta është një karburant transporti që ndikon në çmimet e mallrave dhe shërbimeve.
Çmimi po “digjet” në tregjet ndërkombëtare dhe e gjithë Evropa është prekur, pasi rritja e çmimit pothuajse ka gëlltitur diferencat e krijuara nga taksat: çmimi mesatar i naftës në Greqi është 2,224 euro për litër, krahasuar me 2,226 euro në Bashkimin Evropian dhe 2,262 euro në Eurozonë.
Megjithatë, mospërputhjet brenda vendit janë të mëdha, kryesisht për shkak të vonesave në dorëzimin e ngarkesave të karburantit, por edhe për shkak të kostos së transportit: në Santorini çmimi arrin në 2,669 euro për litër, në Rodos 2,619 euro, në Athinë 2,548 euro, në Korfuz 2,489 euro, në Selanik 2,429 euro dhe në Heraklion 2,427 euro.
Bazuar në çmimin mesatar në të gjithë vendin, një mbushje prej 50 litrash kushton afërsisht 111 euro. Në shkurt, kostoja përkatëse ishte 78,50 euro, që do të thotë se sot kërkohen mbi 32 euro më shumë. Barra është edhe më e madhe për kompanitë e transportit, profesionistët dhe fermerët.
Ekuacioni i ngrohjes Për naftën e ngrohjes, zgjidhja e ekuacionit taksë-çmim është edhe më e vështirë. Me afrimin e dimrit, ngrohja është një domosdoshmëri jetike për familjet. Qeveria ka vendosur si objektiv që çmimi fillestar më 15 tetor të jetë më i ulët se 1,75 euro për litër, çmim me të cilin u mbyll periudha e shitjeve të vitit të kaluar.
Skenari bazë parashikon një subvencion të dyfishtë të çmimit të shitjes, afërsisht 30-40 cent për litër, nga shteti dhe rafineritë. Subvencioni shtetëror do të kalojë 20 cent për litër. Megjithatë, në kushtet e një krize globale energjetike, nafta e ngrohjes do të ishte e papërballueshme edhe nëse do të ishte pa taksa. Problemi i madh është nëse në ditët në vijim, siç kanë treguar trendet, çmimi fillestar lëviz drejt 2,2 ose 2,3 eurove.
Në një rast të tillë, pavarësisht subvencionit, çmimi do të ishte i njëjtë me atë të prillit ose edhe më i lartë. Për një çmim përfundimtar nën objektivin prej 1,75 euro për litër, do të kërkohej pothuajse dyfishi i subvencionit, ose të paktën 50-60 cent për litër. Megjithatë, të gjitha taksat së bashku nuk do të kalonin 70-75 cent për litër. Edhe nëse nafta do të ishte plotësisht e përjashtuar nga taksat, çmimi nuk do të binte lehtësisht nën 1,6 euro për litër.
Këtu hyn në lojë edhe kontributi nga rafineritë, ndoshta me 10 ose edhe 15 cent. Megjithatë, duke filluar nga 1,4 euro e lart, çmimi i naftës për ngrohje do të dukej i papërballueshëm për familjet.
Rritje prej 20% e pagesës
Për këtë arsye, më 14 tetor qeveria do të njoftojë se po rrit edhe pagesën për ngrohje horizontalisht për të gjithë përfituesit. Ministria e Financave do ta rrisë buxhetin nga 270 milionë në 320 milionë euro dhe të gjithë përfituesit do të marrin afërsisht 20% më shumë se vitin e kaluar.
Kështu, subvencioni minimal për Athinën dhe ishujt pritet të rritet nga 100 në 120 euro. Ndihma nuk do të prekë vetëm ata që përdorin naftë, por edhe familjet që ngrohen me gaz natyror, energji elektrike, dru zjarri dhe pelet. Rritja pritet të jetë më e madhe në zonat me temperatura më të ulëta, ndërsa shuma e përfitimeve nuk është njoftuar ende.
Në Evropë
Në praktikë, përpara çdo uljeje përtej 20-30 centëve për litër, Athina duhet të marrë dritën jeshile nga Brukseli, pasi tejkalohet kufiri vjetor për rritjen e shpenzimeve qeveritare. Më 15 tetor, Kryeministri synon ta ngrejë çështjen në Samit, ndërsa një Eurogrup i jashtëzakonshëm, nën drejtimin e Kyriakos Pierrakakis, pritet të mblidhet më herët. /PiranjatNews/
