Humbja katastrofike në zgjedhje/ Kë do të bëjë “kurban” Donald Trump? Emri që përflitet më së shumti 

Donald Trump po shqyrton mundësinë e zëvendësimit të sekretarit të Luftës, Pete Hegseth, pas humbjes së thellë të republikanëve në zgjedhjet afatmesme të së martës, të cilat u dhanë demokratëve shumicën si në Dhomën e Përfaqësuesve, ashtu edhe në Senat.

Sipas informacioneve të CBS News, presidenti amerikan ka nisur të diskutojë me bashkëpunëtorët dhe këshilltarët e tij nëse drejtuesi politik i Pentagonit duhet të qëndrojë në detyrë. Ndër emrat që përmenden si pasardhës të mundshëm të tij është edhe ai i guvernatorit republikan të Floridës, Ron DeSantis.

Pavarësisht këtyre diskutimeve, burime pranë administratës sqarojnë se presidenti amerikan nuk ka marrë ende një vendim përfundimtar për shkarkimin e Hegseth. Megjithatë, në prapaskenë po diskutohet mundësia që drejtimin e ministrisë ta marrë guvernatori i Floridës.

Sipas një prej burimeve të CBS News, DeSantis mund t'i nënshtrohet procesit të konfirmimit të kandidaturës në Senat gjatë periudhës kalimtare, përpara se Kongresi i ri të nisë punën. Më pas, ai mund të marrë drejtimin e ministrisë pasi të përfundojë mandati i tij si guvernator, më 5 janar.

Megjithatë, kjo mundësi mbetet ende në kuadrin e skenarëve, pasi nuk ka asnjë njoftim zyrtar apo konfirmim se Trump ka vendosur për një pasardhës.

Ndërkohë, disa bashkëpunëtorë të Shtëpisë së Bardhë vlerësojnë se një pjesë e përgjegjësisë për humbjet elektorale të republikanëve mund t'u faturohet edhe zyrtarëve të tjerë të lartë ushtarakë.

Mes tyre janë admirali Brad Cooper, kreu i Komandës Qendrore të Forcave të Armatosura amerikane (CENTCOM), dhe gjenerali Dan Caine, kryetar i Shtabit të Përbashkët të Forcave të Armatosura. Të dy kanë luajtur një rol të rëndësishëm në dhënien e rekomandimeve ushtarake për luftën në Iran.

Rezultati i zgjedhjeve afatmesme ka hapur një debat më të gjerë brenda qeverisë amerikane lidhur me koston politike të ndërhyrjes ushtarake në Iran.

Sondazhet e zhvilluara pas zgjedhjeve treguan se konflikti ishte një faktor i rëndësishëm në dobësimin e mbështetjes elektorale për republikanët, duke shtuar presionin ndaj Shtëpisë së Bardhë për të ndryshuar kursin.

Hegseth ka qenë një nga figurat kryesore të politikës ushtarake të administratës së dytë Trump. Gjatë qëndrimit në detyrë, ai ka promovuar ndryshime të gjera në Forcat e Armatosura, duke filluar nga operacionet ushtarake kundër Iranit pa miratimin paraprak të Kongresit, deri te largimi nga detyra i dhjetëra oficerëve të lartë.

Gjithashtu, ai ka mbështetur iniciativa të debatueshme lidhur me gjendjen fizike dhe gatishmërinë operacionale të ushtarakëve, duke i kushtuar vëmendje të veçantë qëndrueshmërisë fizike, standardeve të përgatitjes trupore dhe niveleve të testosteronit.

Megjithatë, këto politika nuk e penguan humbjen e madhe elektorale të republikanëve. Ndërkohë, disa kritikë të ministrit pretendojnë se ai i kishte paraqitur presidentit një panoramë tepër optimiste për ecurinë e luftës në Iran.

Republikanët kërkojnë largimin e tij

Pozitat e Hegseth janë dobësuar edhe më tej për shkak të reagimeve në Kongres, ku disa republikanë po vënë hapur në pikëpyetje qëndrimin e tij në krye të Pentagonit.

Senatori republikan nga Karolina e Veriut, Tom Tillis, u shpreh qartë se ministri i Luftës po hyn në një periudhë gjatë së cilës do të duhet të japë llogari për vendimet e tij.

“Hegseth do të duhet të japë llogari. Kjo është një nga arsyet pse nuk kemi financimin apo garancitë e mbrojtjes që na nevojiten”, deklaroi ai për CBS News.

Përplasja lidhet drejtpërdrejt me financimin e Forcave të Armatosura amerikane, pasi demokratët kanë kërcënuar se do të bllokojnë kërkesën e administratës për një fond shtesë emergjent prej 70 miliardë dollarësh për buxhetin e mbrojtjes, e cila u paraqit në qershor. Në qendër të debatit është gjithashtu buxheti vjetor i Pentagonit për vitin fiskal 2027, në një kohë kur SHBA-ja vijon të jetë e përfshirë në operacionet ushtarake në Iran.

Tillis kishte luajtur një rol vendimtar në miratimin e emërimit të Hegseth në janar 2025, por më vonë e cilësoi votën e tij si “pendimin më të madh” të karrierës së tij politike.

Muajin e kaluar, ai i kërkoi publikisht Trumpit të shkarkonte sekretarin e Luftës, duke e sulmuar ashpër në platformën X.

“Nuk kam parë kurrë një administrim më të paaftë të burrave dhe grave trime që i shërbejnë vendit tonë. Ai i trembet aftësisë profesionale dhe i drejtohet nxitjes së luftërave kulturore, në vend që të merret seriozisht me detyrën jetike të mbrojtjes sonë kombëtare dhe me shëndetin e mirëqenien e personelit ushtarak”, shkroi ai.

Në një intervistë për CBS News, senatori republikan shtoi se pas zgjedhjeve duhet të shqyrtohet nëse Hegseth është personi më i përshtatshëm për t’i paraqitur Kongresit nevojat e mbrojtjes së vendit. Ai theksoi gjithashtu se ligjvënësve u kanë mbetur vetëm 60 ditë deri në përfundimin e sesionit aktual parlamentar.

Një qëndrim të ngjashëm ka shprehur edhe senatori demokrat nga Virxhinia, Tim Kaine, anëtar i Komitetit të Forcave të Armatosura të Senatit. Në shtator, ai deklaroi se një ndryshim në drejtimin e Pentagonit mund të lehtësonte arritjen e marrëveshjeve dypartiake për shpenzimet e mbrojtjes.

Hegseth përballet me një kërkesë për shkarkim përmes procedurës së fajësimit

Përveç mundësisë së shkarkimit nga Trump, Hegseth përballet edhe me mundësinë e nisjes së një procedure fajësimi në Dhomën e Përfaqësuesve.

Kongresmeni republikan nga Kentaki, Thomas Massie, i cili është përplasur hapur me presidentin amerikan dhe po përgatitet të përfundojë javët e fundit të mandatit të tij pas humbjes në zgjedhjet paraprake, ka paraqitur tetë akuza ndaj sekretarit të Mbrojtjes që prej 15 shtatorit.

Massie planifikon të kërkojë votimin e rezolutës në seancën plenare të Dhomës së Përfaqësuesve, madje që javën e ardhshme, kur Kongresi të rifillojë punimet.

Në rezolutën e tij, ai akuzon Hegseth për ndërmarrjen e operacioneve ushtarake kundër Iranit pa autorizimin e nevojshëm të Kongresit, për arrestimin e presidentit të Venezuelës, Nicolás Maduro, pa bazë kushtetuese dhe për dhënien e urdhrave për vrasjen e personave të dyshuar për trafik droge në Karaibe, pa një proces të mëparshëm gjyqësor.

“Shkeljet kushtetuese të sekretarit Hegseth shkojnë përtej luftës së paligjshme në Iran”, deklaroi Massie, duke shtuar:

“Abuzon me pushtetin e postit të tij për të shpërfillur rezolutat e Kongresit lidhur me kompetencat për shpalljen e luftës, për të rrëmbyer liderë të huaj dhe për të frikësuar kritikët e administratës Trump, duke ndërmarrë hakmarrje ndaj tyre për ushtrimin e së drejtës së tyre për lirinë e fjalës”.

Megjithëse republikanët vazhdojnë të kontrollojnë Dhomën e Përfaqësuesve deri në marrjen e detyrës nga Kongresi i ri dhe mund të përpiqen ta rrëzojnë rezolutën, Massie vlerëson se ekzistojnë mundësi që ajo të miratohet.

“Ka një mundësi të konsiderueshme që rezoluta të kalojë në Dhomën e Përfaqësuesve dhe mendoj se kjo do të përbënte një njollë në historikun e tij. Nëse po mendon të largohet, tani do të ishte një moment i mirë për ta bërë këtë”, deklaroi ai për Washington Post.

Marrja e kontrollit të të dyja dhomave të Kongresit nga demokratët në janar krijon rreziqe shtesë për administratën Trump. Demokratët kanë paraqitur tashmë propozime për nisjen e procedurave të fajësimit jo vetëm ndaj presidentit amerikan, por edhe ndaj sekretarit të Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore, Robert F. Kennedy Jr., si dhe sekretares së Arsimit, Linda McMahon.

Këto nisma nuk kishin përparuar për sa kohë Dhoma e Përfaqësuesve kontrollohej nga republikanët, por ato tregojnë drejtimin në të cilin synojnë të ecin demokratët pas fitores së tyre në zgjedhje.

Adam Smith, një nga figurat kryesore demokrate në Komitetin e Forcave të Armatosura të Dhomës së Përfaqësuesve, deklaroi për Washington Post se synon të shqyrtojë operacionet ushtarake të SHBA-së, politizimin e Forcave të Armatosura dhe rastet e mundshme të korrupsionit në kontratat e prokurimeve të Pentagonit.

Ndryshimi i balancave parlamentare mund t’i shndërrojë kështu përplasjet politike të deritanishme lidhur me Hegseth në hetime të gjera, ndërsa administrata do të përballet me një Kongres ku nuk do të ketë më shumicën.

Pavarësisht raportimeve për diskutime mbi të ardhmen e Hegseth, Shtëpia e Bardhë këmbëngul se presidenti vazhdon ta mbështesë sekretarin e Luftës. E pyetur për lajmet mbi zëvendësimin e mundshëm të tij, zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, deklaroi se Trump “ka besim të plotë te sekretari Hegseth”.

Në të njëjtën deklaratë, ajo mbrojti operacionet ushtarake në Iran dhe Venezuelë, ndërsa vlerësoi përpjekjet e Hegseth për të përmbysur atë që, sipas administratës Trump, kishte qenë përqendrimi i Pentagonit gjatë presidencës së Joe Biden te politikat e diversitetit, barazisë dhe gjithëpërfshirjes, si dhe te e ashtuquajtura “ideologji woke”.

Në të njëjtën linjë, zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, deklaroi për Washington Post se sekretari nuk ka ndërmend të japë dorëheqjen. Sipas tij, pavarësisht kërcënimeve për “gjueti shtrigash të sajuara”, Hegseth mbetet “100% i përkushtuar” në ushtrimin e detyrave të tij deri në përfundimin e mandatit presidencial të Trumpit dhe në zbatimin e agjendës së administratës.

Parnell pretendoi gjithashtu se ministria ka respektuar ligjin dhe se drejtuesi i saj nuk do të tërhiqet përballë politikanëve që, sipas tij, synojnë të përfitojnë politikisht ose të nisin hetime të pabazuara, pa ekzistuar ndonjë shkelje ligjore.

Në mbrojtje të Hegseth doli edhe zëdhënësja e Pentagonit, Kingsley Wilson, e cila e cilësoi atë si një “udhëheqës reformator” që ka rikthyer standardet ushtarake.

“I gjithë departamenti është i bashkuar pas vizionit të sekretarit dhe do të vazhdojë të punojë për t’i vendosur në radhë të parë ushtarët tanë dhe Amerikën”, deklaroi ajo për USA Today.

Nga ana e tij, Trump e kishte mbrojtur publikisht sekretarin e Luftës më 28 tetor, duke hedhur poshtë kritikat dhe kërcënimet për nisjen e procedurës së fajësimit ndaj tij.

“Mendoj se kjo është e papranueshme”, deklaroi ai për gazetarët. “E vetmja gjë që bëjnë është të flasin për shkarkimin përmes procedurës së fajësimit të të gjithëve. Ai po bën një punë të shkëlqyer. Është një luftëtar i madh. Mendoj se është më i miri në këtë detyrë prej shumë vitesh dhe shumë njerëz janë dakord me këtë”.

Megjithatë, pas humbjes së republikanëve dhe humbjes së kontrollit të Kongresit, situata politike ka ndryshuar ndjeshëm... /PiranjatNews/