Wall Street Journal ka zbritur në Shqipëri për investimin miliardësh të Jared Kushner, duke ndërtuar një reportazh që sjell konfliktet e shumta që ka provokuar ky projekt.
Përballë renderave 3D me superjahte, vila dhe resorte luksoze, gazetarët amerikanë vendosin banorët që pretendojnë pronat, protestat, ndërhyrjet në zonën e mbrojtur, hetimin e prokurorisë dhe, në Sazan, një faturë të majme që i kalon shtetit shqiptar.
Që në hyrje qëndrimi i WSJ është i qartë. Planet e Kushner dhe Ivanka Trump për të zhvilluar resortet luksoze, thotë WSJ, “po shkaktojnë zemërim”. Rrëfimi udhëton më pas në Zvërnec dhe Sazan, shqyrton dokumente gjyqësore dhe ballafaqon versionin e banorëve e ambientalistëve me përgjigjet e qeverisë Rama dhe grupit të Kushner.
Në Zvërnec, projekti parashikon hapësira për 350 superjahte, 600 shtëpi, 1,400 apartamente dhe një park ujor prej 80 mijë metrash katrorë. Por WSJ e zhvendos menjëherë kamerën nga luksi te problemet me pronën.
Familjet e zonës pretendojnë se pronat që kishin përfituar pas komunizmit përmes ligjit 7501 u kaluan pa pëlqimin e tyre dhe përfunduan në një transaksion mbi 100 milionë dollarë me një kompani të lidhur me Kushner. Banorët i shkruan vetë Kushner në vitin 2024 dhe përsëri në maj 2026, por thonë se nuk morën përgjigje.
Edhe më problematike paraqitet pjesa mjedisore. Zona është habitat i më shumë se 70 specieve të rrezikuara dhe mijëra flamingove. WSJ dokumenton një rrugë mbi dunat dhe një urë mbi kanalin që lidh lagunën me Adriatikun.
“Kjo është diçka shumë e keqe për natyrën, shumë e keqe”, thotë një prej ambientalistëve, ndërsa një tjetër përshkruan sedimentet dhe dherat që po bllokojnë qarkullimin e ujit.
Reportazhi ngre pikëpyetje edhe për kohën e ndërhyrjeve. Një dokument i cituar nga WSJ tregon se leja e punimeve ishte dhënë më 29 prill, por ende nuk ishte firmosur dhe kërkonte plotësimin e kushteve të tjera, ndërsa në terren kishte shenja ndërhyrjesh më të hershme. Prokurorët shqiptarë, sipas WSJ, kanë hapur hetim për katër akuza, përfshirë ndërtimin e paligjshëm.
Rama mohon se kishte nisur ndërtimi dhe i tha WSJ se bëhej fjalë për “punime të kufizuara paraprake”. Edhe grupi i Kushner mohoi punimet pa leje dhe deklaroi se projekti vazhdon të jetë në fazën e planifikimit.
Pastaj kamera kalon në Sazan, ku projektohet një resort tjetër 1.4 miliardë dollarësh. Përtej imazheve të vilave luksoze që janë planifikuar, qëndron trashëgimia e ish-bazës ushtarake: ish-ushtaraku Artur Meçollari flet për katër zona me rreth 120 tonë municione të pashpërthyera.
Dhe WSJ evidenton një detaj që ndryshon edhe historinë ekonomike të projektit: një ndryshim i marrëveshjes në vitin 2025 e kaloi barrën financiare të pastrimit të këtyre municioneve nga investitori te qeveria shqiptare.
Me pak fjalë, mënyra se si Wall Street Journal e koncepton reportazhin është ajo e një çështjeje problematikei mbi atë që ndodhet pas imazheve të marketingut: kush e zotëron tokën, çfarë është bërë në zonën e mbrojtur, kur kanë nisur ndërhyrjet dhe çfarë kostosh merr përsipër Shqipëria.
Artikuj te sugjeruar
POLITIKE
8 Tetor16:27
"Kjo ndodh vetëm në diktaturë"/ Blushi: Reforma territoriale po miratohet me gjak, shkopinj gome dhe arrestime
Sekretari i Përgjithshëm i Partisë së Lirisë Tedi Blushi, ka reaguar ashpër ndaj mënyrës se si po zhvillohet procesi p&e...
POLITIKE
8 Tetor16:09
Debate për “Territorialen” në Kuvend dhe përplasje jashtë Parlamentit. Sinaj ndryshon qëndrim, Braçe kundër PS-së
Kuvendi është mbledhur këtë të enjte, ndërsa pritet të votohet reforma territoriale, e cila parashikon shkrirjen e 15 bashkiv...
POLITIKE
8 Tetor15:11
“Territorialja”/ Bardhi i drejtohet PS-së: Na tregoni kriteret, jo pazaret politike
Kreu i grupit parlamentar të PD-së, Gazment Bardhi, ka akuzuar mazhorancën se po e bazon reformën administrativo-territoriale në pazare...
POLITIKE
8 Tetor13:49
Berisha shpërthen ndaj Maznikut: Si ka mundësi që Veliaj është në burg dhe ti këtu?! Jep llogari për hotelin në Barcelonë, kush ta pagoi?
Kreu i Partisë Demokratike, Sali Berisha, është përplasur në Kuvend me socialistin Arbjan Mazniku, një nga hartuesit e draftit t...
POLITIKE
8 Tetor11:53
Tensione në Kuvend/ Balla propozoi ndryshim të rendit të ditës, Bardhi përgjigjet ashpër: Nuk ju vjen turp! Garda vendoset te Foltorja
Ka pasur tensione në Kuvend, pas kërkesës së Taulant Ballën për të ndryshuar rendin e ditës, Gazment Bardhi ka reaguar a...
POLITIKE
8 Tetor11:44
“Territorialja”/ Apeli i dy kryebashkiakëve për deputetët: Mos e votoni këtë reformë shpopulluese!
Protesta kundër Reformës Administrativo-Territoriale vijon para Parlamentit, ndërsa kryebashkiakët e Memaliajt, Albert Malaj dhe Fushë-...
POLITIKE
8 Tetor11:22
“11 interpelanca me Ramën janë refuzuar, turp”/ Bardhi-socialistëve: Mos i dilni zot vilave të Ballukut!
Gjatë fjalës së tij, Bardhi deklaroi se kjo ishte interpelanca e 11-të që, sipas tij, mazhoranca refuzon ta zhvillojë me pranin&...
POLITIKE
8 Tetor10:45
Kuvendi në “shtetrrethim”/ Protestuesit u hedhin ujë, policia i shtyn dhe përdor spraj lotsjellës
Protesta pranë Kuvendit është shoqëruar sërish me tensione mes qytetarëve dhe forcave të policisë.
Gjatë protest...