Një qytetare ka bërë një denoncim lidhur me një problem pronësie dhe aksesi në rrugë. Sipas saj, familja e saj prej vi...
BOTA
Kampet në Shqipëri rrisin faturën, riatdhesimet bien! Shifrat godasin planin e Melonit
PiranjatPërditësimi i fundit 2 Tetor 2026, 20:06
Politika e rikthimit në vendet e origjinës është tashmë në një nga çështjet kryesore të debatit publik në Itali. Rasti i fundit i certifikatave të rreme mjekësore, të përdorura për të deklaruar papajtueshmërinë e emigrantëve me qëndrimin në qendrat e ndalimit, e riktheu çështjen në vëmendje.
Gjatë viteve të fundit, autoritetet italiane kanë shtuar fondet për zbatimin e urdhrave të largimit, duke u mbështetur veçanërisht te qendrat e ndalimit dhe te rikthimet e detyruara. Por të dhënat tregojnë një hendek mes investimeve dhe rezultateve.
ActionAid Italia dhe Departamenti i Shkencave Politike i Universitetit të Barit “Aldo Moro” e kanë analizuar sistemin në raportin “Espulsioni. Un’analisi della politica di rimpatrio italiana, 2015-2025”, të publikuar më 2 tetor 2026, së bashku me përditësimin e platformës së të dhënave të hapura “Trattenuti”.
Raporti paraqet një analizë sistematike të politikës italiane të rikthimeve gjatë periudhës 2015-2025. Autorët janë mbështetur në të dhënat e siguruara përmes kërkesave për akses pranë ministrive dhe prefekturave italiane, ndërsa evidentojnë edhe mungesën e transparencës institucionale.
Për të matur efektivitetin e politikës së rikthimeve, raporti nuk krahason numrin e personave të kthyer me emigrantët që kanë mbërritur në Itali gjatë të njëjtit vit. Krahasimi bëhet mes rimpatriimeve të realizuara dhe urdhrave të largimit që administrata italiane duhet të zbatojë.
Më shumë njerëz në CPR, më pak rikthime
Në vitin 2025, Italia realizoi 4.784 rikthime të detyruara. Vetëm 1.732 prej tyre nisën nga qendrat e qëndrimit për riatdhesim, CPR. Edhe pse në vitin 2025 u regjistrua një nivel i lartë i rikthimeve të detyruara në tërësi, numri i atyre të realizuara përmes CPR-ve ra me 45,1% krahasuar me vitin 2022.
Në të njëjtën kohë ndodhi e kundërta me numrin e personave që hynë në këto qendra. Në vitin 2025, CPR-të regjistruan 6.835 hyrje, shifra më e lartë e periudhës së analizuar. Numri i strukturave aktive arriti në 11, ndërsa kapaciteti efektiv u rrit me 80 vende dhe arriti në 883.
Nga viti 2022 deri në vitin 2025, rikthimet e detyruara në tërësi u rritën me 22,2 për qind. Por ato të realizuara pa ndalim paraprak në CPR pothuajse u katërfishuan, nga 762 në 3.052. Pra, rritja e rikthimeve në vendet e origjinës nuk ka ardhur nga zgjerimi i sistemit të CPR-ve.
“Të dhënat e vetë Ministrisë së Brendshme dëshmojnë se këto qendra nuk garantojnë rikthimet e premtuara dhe nuk funksionojnë. Megjithatë, vazhdojnë të njoftohen qendra të reja”, deklaroi Fabrizio Coresi, ekspert i migracionit në ActionAid.
Raporti përllogarit se të paktën 217,1 milionë euro janë shpenzuar për sistemin e ndalimit nga viti 2018 deri në vitin 2025. Në këtë shumë përfshihen edhe qendrat e ndalimit për azilkërkuesit në procedurat kufitare, CTRA.
Vetëm gjatë periudhës 2023-2025 është përqendruar 66,2% e të gjithë shumës së shpenzuar gjatë viteve 2018-2025. Nëse merren në konsideratë vetëm strukturat në territorin italian, shpenzimet për administrimin dhe mirëmbajtjen e zakonshme u rritën me 45,7 për qind gjatë periudhës 2023-2025.
Shifrat rriten edhe më shumë kur në llogari futen investimet e jashtëzakonshme për strukturat në Shqipëri. Sipas raportit, kostoja e përgjithshme e sistemit të ndalimit për çdo person të rimpatriuar nga qendrat u rrit me rreth 10 mijë euro gjatë periudhës 2023-2025, duke kaluar nga rreth 6.455 euro në 16.560 euro.
Edhe duke llogaritur vetëm administrimin dhe mirëmbajtjen e zakonshme të CPR-ve, kostoja për realizimin e një rimpatriimi u rrit nga 4.265 në 11.855 euro.
Rriten kostot dhe ditët e privimit të lirisë
Rritja nuk lidhet vetëm me paratë. Raporti krahason numrin e përgjithshëm të ditëve të ndalimit në CPR me rikthimet e realizuara nga këto struktura, për të matur sa ditë privim lirie përdor sistemi për çdo rimpatriim. Nga viti 2018 deri në vitin 2024, treguesi lëvizi nga 62 në 84 ditë. Në vitin 2025 arriti në 148 ditë.
Raporti evidenton gjithashtu se rreth 2 mijë persona u mbajtën në këto qendra gjatë periudhës 2018-2024 edhe pse nuk ekzistonin perspektiva konkrete për largimin e tyre nga Italia. Një prej shkaqeve lidhet me mungesën e kanaleve efektive të ripranimit me vendet e origjinës.
Platforma “Trattenuti” ka dokumentuar të paktën 5 vdekje të personave të mbajtur në këto struktura gjatë periudhës 2024-2026. Ajo ka regjistruar gjithashtu tentativa vetëvrasjeje, akte vetëdëmtimi, greva urie, revolta dhe zjarre.
Shifrat e dhjetë viteve tregojnë edhe kufirin kryesor të politikës italiane të rimpatriimit. Nga rreth 302 mijë urdhra largimi të dhëna gjatë periudhës së analizuar, u realizuan rreth 66 mijë rikthime.
Në këtë numër përfshihen të gjitha format e kthimit: të detyruara, largimet autonome të personave të dëbuar dhe kthimet vullnetare të asistuara.
Raporti llogarit 22 rimpatriime për çdo 100 urdhra largimi. Kur merren në konsideratë vetëm rikthimet që kalojnë përmes CPR-ve, raporti zbret në 9 për çdo 100 urdhra.
Ky raport merr rëndësi edhe për shkak të funksionit ligjor të ndalimit. Legjislacioni e parashikon atë si masë të jashtëzakonshme, të lidhur me mundësinë konkrete të realizimit të rikthimit. Të dhënat tregojnë se zgjerimi i përdorimit të CPR-ve nuk ka prodhuar një rritje përkatëse të rimpatriimeve të realizuara përmes tyre.
Shqipëria në 54,8%, Siria dhe Afganistani pranë zeros
Një tjetër problem që evidenton raporti lidhet me marrëdhëniet mes Italisë dhe vendeve ku duhet të kthehen emigrantët.
Gjatë periudhës 2018-2024, raporti mes rikthimeve të detyruara të realizuara dhe urdhrave të largimit ndryshon ndjeshëm sipas shtetësisë.
Për shtetasit shqiptarë ai arrin në 54,8 për qind. Për Sirinë, Afganistanin, Iranin dhe Irakun, shifrat janë pranë zeros.
Tunizia përbën një rast tjetër. Sipas të dhënave të raportit, shtetasit tunizianë përfaqësojnë afërsisht gjysmën e të gjitha rimpatriimeve të detyruara të regjistruara gjatë periudhës 2022-2024.
Kjo diferencë tregon se zbatimi i urdhrave të largimit nuk përcaktohet vetëm nga numri i vendeve në CPR apo nga fondet që Italia shpenzon për sistemin. Ai varet edhe nga marrëveshjet dhe kanalet e ripranimit me shtetet e origjinës.
Të dhënat e mbledhura nga ActionAid Italia dhe Universiteti i Barit për periudhën 2015-2025 tregojnë se Italia ka zgjeruar sistemin e ndalimit, ka rritur shpenzimet dhe ka shtuar ditët e privimit të lirisë, ndërsa numri i rikthimeve të realizuara përmes CPR-ve ka rënë.
Në vitin 2025, CPR-të regjistruan 6.835 hyrje dhe kishin 883 vende efektive, por prej tyre u realizuan vetëm 1.732 nga 4.784 rikthimet e detyruara të atij viti. Në të njëjtën kohë, rikthimet e kryera pa kaluar më parë në këto qendra u rritën nga 762 në vitin 2022 në 3.052 në vitin 2025.
Janë këto shifra që vendosin në diskutim raportin mes kostos së sistemit të CPR-ve, kohës së privimit të lirisë dhe funksionit për të cilin Italia i përdor këto struktura.
