Qeveria disponon 12 mld lekë apo rreth 120 mln euro fonde të pashpenzuara në llogarinë unike pranë Bankës së Shqipëris...
BOTA
Trump dhe gjigantët e teknologjisë nënshkruajnë marrëveshje për sigurinë e IA-së, presidenti i SHBA: Pothuajse si kushtetutë!
PiranjatPërditësimi i fundit 30 Shtator 2026, 08:28
Presidenti amerikan Donald Trump dhe drejtuesit e disa prej kompanive më të mëdha të teknologjisë dhe inteligjencës artificiale kanë nënshkruar një marrëveshje vullnetare për vetërregullimin e industrisë dhe forcimin e masave të sigurisë. Marrëveshja u prezantua pas një dreke të zhvilluar në Shtëpinë e Bardhë, ku morën pjesë disa nga emrat më të njohur të industrisë së teknologjisë. Marrëveshja, e quajtur “White House Accord on Super Intelligence – Joint Commitment on Frontier Responsibilities”, synon të krijojë një kuadër kontrollesh për zhvillimin dhe përdorimin e sistemeve të avancuara të inteligjencës artificiale.
Trump e përshkroi marrëveshjen si një hap të rëndësishëm për sigurinë e teknologjisë së re, duke thënë se është “pothuajse si një kushtetutë”. Sipas tij, drejtuesit e kompanive më të mëdha të industrisë e kanë nënshkruar dokumentin së bashku me presidentin amerikan. Megjithatë, marrëveshja nuk është ligjërisht detyruese. Ajo bazohet në angazhimin vullnetar të kompanive për të vendosur mekanizma të brendshëm kontrolli dhe vlerësimi të sigurisë. Trump e ka cilësuar atë si “moralisht detyruese”, ndërsa dokumenti nuk parashikon sanksione ligjore apo një rol të drejtpërdrejtë të autoriteteve shtetërore mbikëqyrëse.
Marrëveshja parashikon katër nivele kontrolli për kompanitë që zhvillojnë modelet më të avancuara. Në fazën e parë, kompanitë duhet të krijojnë mekanizma të fuqishëm të brendshëm për monitorimin e sigurisë gjatë zhvillimit dhe trajnimit të modeleve. Më pas, duhet të krijojnë ekipe të posaçme që të mbikëqyrin nëse këto kontrolle funksionojnë siç duhet. Niveli i tretë parashikon auditime nga vlerësues të jashtëm, ndërsa në fazën e katërt bordet e kompanive duhet të kenë struktura të pavarura që shqyrtojnë raportet dhe masat e sigurisë.
Megjithatë, marrëveshja nuk i detyron kompanitë të publikojnë rezultatet e këtyre vlerësimeve. Gjithashtu, kompanitë kanë hapësirë për të zgjedhur auditorët e jashtëm dhe mënyrën se si do të zbatojnë disa prej mekanizmave të kontrollit. Kjo e bën marrëveshjen pjesë të një qasjeje të vetërregullimit të industrisë, në një kohë kur në SHBA janë shtuar thirrjet për mbikëqyrje më të fortë shtetërore ndaj kompanive të inteligjencës artificiale.
Në të njëjtën ditë, Trump ndërmori edhe një tjetër hap lidhur me terminologjinë zyrtare të përdorur nga administrata amerikane. Presidenti njoftoi se inteligjenca artificiale do të quhet zyrtarisht “Super Intelligence” (SI) në komunikimet dhe dokumentet e qeverisë federale. Trump ka argumentuar se termi “artificiale” nuk e përshkruan më siç duhet teknologjinë dhe ka deklaruar se SHBA-ja duhet të ruajë avantazhin e saj në këtë fushë. Ndryshimi i terminologjisë u përfshi në një urdhër ekzekutiv të presidentit, ndërsa administrata po përdor tashmë termin “Super Intelligence” në komunikimet e saj për teknologjitë më të avancuara.
Në takimin me Trump morën pjesë drejtues dhe figura të rëndësishme të industrisë, mes tyre Elon Musk, Mark Zuckerberg, Jensen Huang, Sundar Pichai, Greg Brockman dhe Dario Amodei, ndërsa në takim ishte i përfshirë edhe themeluesi i Amazon, Jeff Bezos. Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson, i cili mori pjesë në takimin në Shtëpinë e Bardhë, tha se synimi është gjetja e një ekuilibri mes sigurisë dhe ruajtjes së rolit udhëheqës të SHBA-së në zhvillimin e teknologjisë. Ndërkohë, Mark Zuckerberg e përshkroi marrëveshjen si një hap të parë të rëndësishëm për forcimin e besimit të publikut te teknologjia. Marrëveshja vjen në një periudhë kur kompanitë e IA-së po përballen me presion në rritje për të dëshmuar se sistemet e tyre mund të zhvillohen dhe përdoren në mënyrë të sigurt.
